Tại sao giảm xóc xe máy không bị nảy bần bật

Cái lò xo xe máy thực ra là một gã tăng động. Nếu chỉ có nó, sau mỗi cái ổ gà, cái mông của bạn sẽ được tiễn lên mây xanh vì lò xo cứ tích năng lượng rồi lại bung ra, nảy tưng tửng không dừng.

Để trị gã này, người ta dùng thêm dầu thủy lực. Khi xe vấp đá, lò xo co lại và ép dầu chui qua những cái lỗ bé xíu bên trong ống giảm chấn.

Giống như việc bạn cố vung tay thật mạnh trong bể nước, sự nặng nề của dầu đã ghì chặt lò xo lại, biến cú nảy bần bật thành một cái nhún êm ái rồi đứng im ngay lập tức.

Ủa, vậy đống năng lượng bị ghì lại đó biến đi đâu mất?

Năng lượng không tự nhiên bốc hơi đâu. Khi dầu bị ép qua lỗ nhỏ, nó ma sát cực mạnh và nóng lên. Toàn bộ cú nảy của lò xo đã bị biến thành nhiệt năng.

Cái giảm xóc thực chất là một cái 'bếp' mini. Nếu đi đường xấu liên tục, sờ vào ống giảm chấn sẽ thấy nóng ran, đó là dấu vết của những cú xóc bị 'tiêu diệt'.

Dầu mà lởm, gặp nóng là loãng tẹt ra như nước canh, không còn độ rít để ghì lò xo. Lúc đó thì xác định mông lại được dịp 'bay' tiếp.

Thế mấy cái bình dầu rời có phải để làm cảnh không?

Không hề, đó là 'tủ lạnh' của bộ giảm xóc đấy. Cái bình phụ đó giúp tăng lượng dầu, nghĩa là nhiệt được chia nhỏ ra cho nhiều dầu hơn, giúp nó lâu nóng hơn.

Khi dầu nóng lên, nó tràn vào bình phụ để tản bớt nhiệt qua lớp vỏ kim loại. Giống như việc bạn đổ nước nóng ra bát to cho mau nguội thay vì để trong chén nhỏ vậy.

Người ta còn nén khí Nitơ vào đó để ép dầu không bị sủi bọt khi làm việc quá tải. Dầu mà toàn bong bóng thì mất độ rít, xe sẽ lại nảy tưng tửng như ngựa vía ngay.

Sao phải dùng khí Nitơ đắt tiền thay vì bơm đại không khí vào?

Không khí bình thường chứa đầy oxy và hơi nước, hai thứ này là "thuốc độc" cho giảm xóc. Oxy làm dầu nhanh bị biến chất, còn hơi nước gặp nóng sẽ giãn nở cực mạnh, làm áp suất bên trong nhảy múa lung tung không kiểm soát được.

Khí Nitơ thì khác, nó là cái thằng "lười biếng" và ổn định nhất hệ mặt trời. Nó không phản ứng với dầu và rất ít giãn nở khi nhiệt độ tăng cao. Nhờ cái tính lầm lì đó mà áp suất trong bình luôn giữ mức chuẩn, giúp xe vận hành ổn định dù bạn có cày ải cả ngày.

Bơm không khí vào cho rẻ thì chỉ tổ làm hỏng phớt cao su và khiến cái xe lúc cứng lúc mềm như người dở hơi. Đầu tư tí Nitơ là để mua lấy sự ổn định, chứ không phải người ta thừa tiền đâu.

Rốt cuộc khí Nitơ xịn vậy thì dùng cả đời không cần bơm lại sao?

Chẳng có gì là vĩnh cửu đâu. Dù Nitơ lì lợm đến mấy thì sau vài năm, nó cũng sẽ tìm cách "vượt ngục" qua những kẽ hở siêu nhỏ khi phớt cao su bị lão hóa.

Cao su dùng lâu sẽ chai cứng như đế giày cũ, không còn ôm khít lấy ty giảm xóc. Khi đó khí thoát ra và dầu rỉ lem nhem, báo hiệu bộ phận này đã đến ngày "về hưu".

Tóm lại là vẫn phải bảo trì. Đồ xịn thì bền thật, nhưng quy luật cơ khí là cái gì chuyển động rồi cũng phải mòn và cần thay mới thôi.