Tại sao các tấm tôn lợp mái luôn có dạng lượn sóng

Thử cầm một tờ giấy phẳng xem, nó mềm oặt như bún. Nhưng chỉ cần gấp nếp nó lại như cái quạt giấy, chú đố cháu làm nó cong được đấy. Tấm tôn lợp mái cũng y hệt vậy thôi.

Những đường lượn sóng đó thực chất là các xương sống chịu lực. Nó biến một miếng kim loại mỏng dính trở nên cứng cáp, đủ sức gánh cả trận mưa rào hay mấy con mèo nhảy nhót mà không bị võng hay biến dạng.

Chưa kể, mấy cái rãnh này còn là đường cao tốc cho nước mưa thoát đi thật nhanh và giúp tôn co giãn thoải mái khi trời nắng gắt mà không sợ bị nứt toác.

Co giãn cả ngày như vậy thì đinh vít chịu sao thấu?

Chú nói thật, nếu đóng đinh chết cứng vào tôn phẳng thì nắng lên nó giật tung xà gồ ngay. Nhờ mấy cái sóng đó, tôn nó "thở" được. Khi nóng, nó phình lên theo các nếp gấp thay vì đẩy mạnh ra hai đầu.

Còn vụ đinh vít, thợ luôn dùng vòng đệm cao su. Nó như cái lò xo giảm chấn, vừa ngăn nước rỉ, vừa cho phép tấm tôn nhúc nhích một chút mà không làm toét lỗ hay nhổ đinh.

Phải để cho nó có độ "rơ" nhất định thì mái nhà mới bền được qua mấy mùa nắng cháy da người.

Mà sao phải khoan trên đỉnh, khoan dưới rãnh cho nó chắc không được à?

Cháu mà làm thế là xác định vừa ngủ vừa hứng xô đấy! Nước mưa nó khôn lắm, cứ chỗ trũng là nó lao vào. Cái rãnh tôn chính là cái máng nước, bao nhiêu nước trên mái đều đổ dồn về đó hết. Khoan đinh ở rãnh thì chẳng khác nào mở cửa mời nước chui tọt vào nhà.

Trên đỉnh sóng là nơi cao nhất, nước chỉ lướt qua rồi chảy xuống rãnh ngay. Dù vòng đệm cao su có hơi lão hóa một chút theo thời gian thì nước cũng cực kỳ khó mà leo ngược lên đỉnh để thấm vào trong được.

Thợ xịn là phải biết né dòng chảy. Khoan trên đỉnh vừa giúp mái nhà khô ráo, vừa tận dụng được độ đàn hồi của vòm sóng để giữ tấm tôn không bị biến dạng khi gió bão giật.

Bắn vít vào chỗ rỗng như thế thì lúc dẫm lên có bị bẹp không?

Cháu lo bò trắng răng! Cái vòm sóng đó nó giống như cái cầu cuốn bằng đá ngày xưa ấy, lực ép xuống sẽ được phân tán sang hai bên chân sóng nên nó cực kỳ cứng cáp và chịu lực tốt.

Tất nhiên, nếu cháu dùng máy khoan siết lấy được hoặc nhảy bổ lên đó thì nó vẫn móp. Thế nên dân thợ mới có cái "ke chống bão" — một miếng nhựa hoặc sắt uốn đúng theo hình đỉnh sóng để lót vào, giúp lực vít dàn đều ra mà không làm biến dạng tôn.

Lúc đi trên mái cũng phải có mẹo. Cứ nhắm đúng chỗ có xà gồ bên dưới mà bước, và đặt chân vào rãnh tôn thay vì dẫm lên đỉnh sóng thì có mà nhảy dây trên đó cũng chẳng sao.

Gió bão giật mạnh thế thì mấy cái vít tí hon đó giữ sao nổi?

Đừng khinh mấy cái "đinh ruồi" đó. Một tấm tôn có cả mạng lưới vít cắm sâu vào xà gồ. Nó giống như việc cháu không thể nhổ cả nắm tóc cùng lúc, nhưng nhổ từng sợi thì dễ ợt.

Khi bão về, mái tôn bị gió hút ngược lên như cánh máy bay. Nếu bắn đủ mật độ, lực hút đó sẽ được chia nhỏ cho hàng trăm cái vít cùng gánh để bám trụ chắc chắn.

Cái "ke chống bão" giữ cho đầu vít không xé toạc lớp tôn khi gió giật. Nhờ thế mà mái nhà không biến thành cái diều khổng lồ bay mất xác.