Cơ chế của bộ ly hợp văng trên máy cắt cỏ

Mấy ông cứ tưởng máy cắt cỏ nổ là lưỡi phải quay tít mù ngay? Không có đâu, thế thì đi tong cái chân như chơi. Bí mật nằm ở bộ ly hợp văng, một kiểu "yêu xa" đầy toan tính của cơ khí.

Bên trong có mấy miếng sắt nặng được giữ bằng lò xo. Khi vít ga, động cơ quay nhanh tạo lực ly tâm đẩy mấy miếng sắt này văng ra, bám chặt lấy cái chuông bao quanh để truyền lực.

Buông ga ra, lò xo lại kéo chúng về "ổ", máy vẫn nổ nhưng lưỡi đứng im re. Đơn giản, thực dụng, đúng kiểu nồi đồng cối đá mà chú thích.

Ủa, thế nếu cái lò xo đó bị nhão hay đứt thì sao chú?

Lúc đó thì "to chuyện" đấy. Lò xo mà nhão là nó không còn đủ sức kìm kẹp mấy miếng sắt nặng nữa. Kết quả là chú vừa giật nổ máy, chưa kịp vít ga mà cái lưỡi cắt đã quay tít mù như muốn chém cả thế giới rồi.

Nó giống như việc xích con chó dữ bằng một sợi dây thun mục vậy. Máy nổ ở chế độ chờ mà lưỡi vẫn quay là cực kỳ nguy hiểm, sơ sẩy một cái là đi tong đôi dép tổ ong hoặc tệ hơn là cái chân như chơi.

Dân thợ gọi đây là hiện tượng "dính côn". Thấy máy có triệu chứng này thì lo mà thay bộ lò xo mới ngay, đừng có tiếc vài đồng lẻ mà đánh cược với lưỡi thép sắc lẹm.

Hai mặt sắt trơn tuột chạm nhau thì bám kiểu gì cho chắc chú?

Thực ra không phải sắt "chay" đâu. Trên mấy miếng sắt đó có dán một lớp vật liệu đặc biệt gọi là bố ly hợp, y hệt như má phanh xe máy của cháu vậy. Nó nhám và chịu nhiệt cực tốt.

Khi văng ra, lớp bố này ép chặt vào lòng chuông. Nhờ lực ma sát siêu hạng, chúng "khóa" vào nhau thành một khối để truyền toàn bộ sức mạnh từ động cơ sang trục cắt.

Nếu lớp bố này mòn hết, sắt mới thực sự chạm sắt. Lúc đó máy sẽ kêu "ken két" chói tai mà lưỡi thì cứ lờ đờ, giống như cháu đi xe ga mà bị cháy côn vậy đó.

Ma sát kinh thế thì nó có nóng đến mức chảy nhựa ra không chú?

Nóng chứ, nóng bỏng tay luôn ấy chứ! Nhưng cái lớp bố đó không phải làm từ nhựa rẻ tiền đâu. Nó được pha trộn từ sợi thủy tinh, đồng và các hợp chất chịu nhiệt siêu hạng để chịu được cái lò lửa khi quay hàng nghìn vòng mỗi phút.

Nó sinh ra là để chịu khổ, nhưng cái gì cũng có giới hạn. Nếu cháu cứ bắt máy tải nặng quá mức hoặc vít ga kiểu "nửa vời", ma sát sinh nhiệt lớn sẽ làm lớp bố bị cháy đen, chai cứng lại như đá và mất hoàn toàn độ bám.

Lúc đó, mùi khét lẹt sẽ bốc lên y như lúc cháu cháy phanh xe máy vậy. Bởi thế, dân thợ luôn dặn là phải vít ga dứt khoát để bộ côn "khóa" chặt vào nhau ngay lập tức, tránh việc chúng cứ cọ quẹt sinh nhiệt vô ích.

Lỡ nó chai cứng như đá rồi thì có cách nào "cứu" không chú?

Có chứ, dân thợ hay dùng chiêu "mài mặt" để hồi sinh nó. Cháu lấy miếng giấy nhám, chà thật mạnh lên bề mặt lớp bố cho nó bay cái lớp bóng loáng đi, trơ ra phần nhám mới là lại bám ngay.

Nhưng đó chỉ là bài chữa cháy thôi. Nếu nhiệt độ đã làm biến chất cả lõi bên trong, thì cái lớp bố đó sẽ giòn tan như bánh đa, dùng vài bữa là nó vỡ vụn ra từng mảnh ngay.

Tốt nhất là khi thấy nó đã "lên màu" đen kịt và có mùi khét đặc trưng, cháu nên thay bộ mới. Đừng cố quá kẻo đang cắt cỏ mà nó văng cả mảnh bố ra ngoài thì lại khổ.