Tại sao dây thun để lâu lại bị bở và đứt

Chú bảo này, mấy sợi dây thun nhìn thì dai nhách nhưng thực chất là một đám "xích" phân tử dài ngoằng đang nắm tay nhau. Đám xích này cực kỳ ghét oxy và ánh nắng mặt trời.

Cứ để lâu là bọn chúng bị "rỉ sét" sinh học. Oxy len lỏi vào bẻ gãy các mắt xích, hoặc làm chúng dính tịt vào nhau cứng ngắc.

Thế là xong đời, từ một sợi dây co giãn thần sầu, nó biến thành một thứ bở bùng bục, chỉ cần kéo nhẹ là đứt làm đôi như cọng bún thiu.

Ủa, sao có sợi thì bở vụn, sợi khác lại chảy nhựa dính nhem nhuốc?

Nó tùy vào việc cái "xích" bị phá hoại kiểu gì. Nếu oxy chặt xích ra thành từng mẩu vụn rời rạc, sợi thun sẽ tan chảy thành thứ nhựa dẻo nhẹo, dính nhem nhuốc như kẹo cao su bị hơ lửa.

Ngược lại, nếu oxy làm các sợi xích đan chéo vào nhau lộn xộn, nó sẽ thành một mạng lưới cứng ngắc. Sợi thun lúc này khô khốc, mất sạch độ co giãn, chỉ cần kéo nhẹ là gãy rắc như cọng bún khô.

Dù dính hay bở thì kết cục cũng là vứt đi thôi, vì cái "khung xương" bên trong đã nát bét rồi.

Vậy bỏ vào tủ lạnh có giúp dây thun bền hơn không chú?

Cũng có lý! Tủ lạnh giống như cái máy đóng băng. Ở nhiệt độ thấp, bọn oxy trở nên lờ đờ, nên việc bẻ gãy các mắt xích cao su cũng bị trì hoãn lại.

Nhưng cẩn thận, cao su gặp lạnh sẽ bị cứng đơ. Nếu cháu lôi một sợi thun lạnh ngắt ra mà kéo mạnh ngay, nó sẽ gãy cái rắc vì lúc đó nó giòn như bánh đa.

Muốn bền thì cứ bỏ vào túi kín, bóp hết khí ra rồi giấu vào chỗ tối. Cách ly với ánh nắng và không khí mới là bí kíp trường sinh thực sự.

Tia nắng hiền khô mà cũng "chặt" đứt được xích cao su sao?

Nắng không "hiền" đâu. Nó chứa tia UV mang năng lượng cực cao. Nếu oxy là lũ mọt gặm nhấm từ từ, thì tia UV giống như một chiếc máy cắt laser vô hình vậy.

Nó đập thẳng vào các mắt xích phân tử, khiến chúng rung lắc dữ dội rồi đứt phựt. Quá trình này tàn phá nhanh hơn nhiều so với việc chờ oxy len lỏi vào phá hoại.

Bởi vậy, đồ cao su phơi nắng là coi như tiêu đời. Chỉ cần vài buổi trưa hè, sợi thun xịn nhất cũng giòn tan, bóp nhẹ là nát vụn như cám.

Khiếp, tia UV mạnh thế sao nó không "chặt" nát luôn da thịt mình hả chú?

Nó có "chặt" đấy chứ, nhưng da mình không phải đồ bỏ đi như mấy sợi thun. Khi tia UV tấn công, cơ thể cháu sẽ tung ra lớp "giáp" melanin để che chắn, làm da đen nhẻm đi để tự bảo vệ.

Cái hay là tế bào da có "đội thợ" sửa chữa tại chỗ. Sợi thun đứt là xong đời, còn da bị "chém" hỏng thì cơ thể sẽ vá lại hoặc thay mới ngay lập tức.

Nhưng đừng đùa với lửa, nếu phơi nắng quá gắt, đội thợ sửa không kịp thì da sẽ cháy rát, bong tróc ngay. Lúc đó thì "máy cắt" UV đã thắng rồi đấy.