Tại sao cái mỏ hàn xung lại nóng lên tức thì
Cái mỏ hàn xung thực chất là một kẻ bắt nạt dòng điện. Thay vì để điện chạy thong dong, nó ép một lượng điện khổng lồ chui qua một cái đầu đồng bé xíu trong tích tắc.
Bên trong nó có một bộ biến áp biến dòng điện nhà thành một cơn lũ cực mạnh nhưng áp suất thấp. Khi cơn lũ này đâm sầm vào cái đầu mỏ hàn, sự va chạm hỗn loạn của các hạt điện tử tạo ra nhiệt lượng khủng khiếp, làm nóng đỏ kim loại ngay khi bạn vừa bóp cò.
Nó nóng nhanh đến mức thiếc hàn chưa kịp hiểu chuyện gì đã tan chảy. Nhưng cũng vì thế mà nó ngốn điện như rồng cuốn nước, không cẩn thận là cháy luôn cả linh kiện nếu cứ giữ tay quá lâu.
Đồng nó lì lợm hơn cháu tưởng đấy. Trong khi thiếc hàn chỉ cần 'hâm hấp' nóng tầm 200 độ là chảy nhão ra, thì lão đồng này phải gồng mình tới hơn 1000 độ mới chịu tan chảy.
Nó giống như việc cháu dội nước sôi vào một cái bát sứ và một viên đá lạnh. Viên đá tan biến ngay, còn cái bát vẫn trơ trơ vì nó chịu nhiệt giỏi hơn hẳn.
Nhưng đừng tưởng nó bất tử. Sau một thời gian làm 'vật tế thần' cho dòng điện, cái đầu đồng cũng bị oxy hóa, mòn vẹt và đen xỉn. Lúc đó thì chỉ có nước thay cái mới chứ chẳng sửa được đâu.
Đó là oxit đồng, lớp 'rỉ sét' sinh ra khi đồng gặp oxy ở nhiệt độ cao. Nó bao phủ đầu mỏ hàn bằng một lớp vảy đen sì, dai dẳng như vết cháy đáy nồi.
Lớp vảy này là kẻ phá đám vì nó cách nhiệt rất tốt. Nhiệt bị kẹt bên trong, không truyền ra được khiến thiếc hàn không chảy mà cứ vón cục, chẳng chịu bám dính.
Càng mài lớp đen này thì đầu đồng càng mòn và cụt dần. Đến lúc nó mỏng quá, không chịu nổi dòng điện nữa thì sẽ đứt lìa, buộc chú phải thay cái mới thôi.
Có chứ, dân trong nghề dùng nhựa thông như một loại 'xà phòng' đặc biệt. Khi dìm cái đầu nóng vào nhựa thông, nó tạo ra phản ứng hóa học giúp đánh tan lớp oxit mà không cần dùng sức mạnh cơ bắp.
Lớp nhựa này bao phủ đầu đồng, ngăn oxy 'nhảy vào' kết bạn khi đang nóng. Nó giúp thiếc hàn bám dính trở lại, láng mịn như mới thay vì cứ vón cục trơ trơ.
Nhưng phải làm thường xuyên. Để nó đen thui như than tổ ong rồi mới tìm nhựa thông thì chỉ có nước cầm dũa mài cho cụt luôn thôi.
Đó là lúc nhựa thông đang bay hơi để dọn dẹp đấy. Khi gặp nhiệt, nó cháy và biến thành luồng khói trắng, tạo ra một lớp màng khí bao phủ lấy đầu đồng.
Lớp khói này giống như tấm lá chắn, đẩy hết oxy ra xa để đầu mỏ hàn không bị đen trở lại. Nhờ thế mà thiếc hàn mới bám dính láng mịn thay vì vón cục.
Dù mùi nhựa rừng khá thơm nhưng đừng dại mà hít nhiều. Hít khói này lâu ngày là phổi biểu tình ngay, tốt nhất chú cứ bật cái quạt cho nó tản đi cho lành.
