Hiện tượng ống bô xe máy kêu lách tách sau khi tắt máy

Máy tắt rồi mà cái ống bô vẫn kêu "tách... tách" như có ai đang gõ nhịp bên trong. Đó là lúc kim loại đang "vặn mình" sau một trận hỏa hoạn mini vừa diễn ra trong buồng đốt.

Khi chạy, ống bô nóng rực nên nở to ra. Vừa dừng xe, nhiệt độ tụt nhanh làm thép co lại đột ngột. Vì các lớp kim loại và ốc vít co giãn không đều nhau, chúng buộc phải cọ xát, trượt lên nhau để tìm lại vị trí cũ.

Tiếng lách tách chính là âm thanh ma sát khi vật chất đang "co ro" lại. Kim loại cũng cần được "giãn gân cốt" sau một cuốc xe dài căng thẳng thôi mà.

Ủa, co giãn không đều vậy sao nó không nứt toác cái bô ra luôn đi?

Đừng lo, sắt thép nó lì lợm hơn cháu tưởng nhiều. Dù co giãn nghe có vẻ "căng thẳng" nhưng thực tế biên độ xê dịch chỉ bằng sợi tóc thôi. Nó giống như cháu mặc cái quần bò hơi chật, lúc ngồi xuống đứng lên vải nó căng ra một tí chứ chưa đủ để rách toạc đáy đâu.

Hơn nữa, các kỹ sư đã tính toán cả rồi. Giữa các khớp nối luôn có những khoảng hở li ti hoặc vòng đệm để chúng nó "thở". Tiếng kêu đó thực chất là dấu hiệu của việc các chi tiết đang tự điều chỉnh về vị trí nghỉ ngơi an toàn, chứ không phải đang gồng đến mức sắp gãy.

Trừ khi cháu dội ngay gáo nước đá vào cái bô đang đỏ rực, lúc đó nhiệt độ thay đổi quá cực đoan thì mới lo chuyện nứt vỡ thật sự. Còn cứ để nó "tách tách" tự nhiên thì cứ yên tâm mà đi ngủ.

Thế lỡ đang đi mà gặp vũng nước sâu tạt vào thì tiêu đời cái bô à?

Không dễ "bay màu" ngay đâu, nhưng cũng chẳng báu bở gì. Nước lấy nhiệt nhanh gấp hàng chục lần không khí. Khi nước tạt vào, lớp vỏ ngoài bị ép co lại cực nhanh trong khi lõi bên trong vẫn đang nóng hừng hực.

Nó giống như cháu đang ngủ ngon mà bị dội gáo nước lạnh, "giật mình" là cái chắc. Sự chênh lệch quá lớn tạo ra lực kéo khổng lồ giữa các phân tử. Nếu bô cũ hoặc rỉ sét, nó sẽ xuất hiện những vết nứt li ti như mạng nhện.

Cứ lặp lại vài lần là cái bô giòn đi và dễ thủng. Vậy nên chú mới dặn: vừa đi xa về thì đừng dại mà xịt nước rửa ngay, cứ để nó "thở" cho nguội đã.

Sao mấy vết nứt bé tí tẹo lại xuyên thủng được cả ống bô dày?

Thép nhìn lầm lì thế thôi chứ thực ra rất sợ bị "hở sườn". Vết nứt xuất hiện là coi như mở cửa cho kẻ thù tràn vào phá hỏng lớp mạ bảo vệ bên ngoài.

Kẻ thù ở đây là hơi ẩm và axit trong khí thải. Chúng chui tọt vào khe nứt, âm thầm ăn mòn lõi thép từ bên trong giống như con mọt gặm nhấm cột nhà vậy.

Đến lúc cháu thấy lỗ thủng thì bên trong thực ra đã "nát" hết rồi. Lúc đấy chỉ có nước thay bô mới chứ hàn xì vào chỗ rỉ mục cũng chẳng bền đâu.

Khí thải thôi mà, lấy đâu ra axit mà ghê gớm thế?

Đừng coi thường khói xe. Trong xăng luôn có lưu huỳnh và tạp chất. Khi cháy, chúng biến thành những loại khí "độc địa" chực chờ phá hoại từ bên trong.

Lúc bô nguội, hơi nước đọng lại sẽ hòa tan đám khí này thành axit loãng. Nó không làm cháy da cháu ngay, nhưng với sắt thép thì chẳng khác gì thuốc độc ngấm dần.

Thép dày đến đâu mà bị "ngâm giấm" ngày đêm qua mấy khe nứt thì cũng phải mủn ra như bánh đa nhúng nước thôi. Đó là lý do bô xe luôn hỏng từ trong hỏng ra đấy.