Cơ chế tự ngắt nước của cái phao bồn cầu

Cái bồn cầu nhà bạn không bao giờ tràn nước ra sàn là nhờ một "gã bảo vệ" nhựa rỗng tuếch. Nó chẳng cần cảm biến hay điện đài gì cao siêu, chỉ dựa vào đúng một thứ: sự cứng đầu của không khí bên trong cái phao.

Khi bạn xả nước, cái phao rơi xuống và mở van cho nước chảy vào. Nước dâng đến đâu, phao nổi lên đến đó. Đến một độ cao nhất định, cái tay đòn gắn với phao sẽ bị đẩy lên, ép chặt một miếng cao su vào đầu vòi cấp.

Thế là xong, nước bị chặn đứng. Cơ chế này bền bỉ đến mức trừ khi cái phao bị thủng hay thanh sắt gỉ ngoét, nó sẽ chẳng bao giờ quên nhiệm vụ. Đúng kiểu "nồi đồng cối đá" mà mấy thứ đồ điện tử hiện đại còn lâu mới theo kịp.

Khoan, rủi cái phao đó thủng thật thì nước tràn ra sàn à?

Chú bảo rồi, mấy ông kỹ sư không có khờ đâu. Ngay giữa cái bể nước luôn có một cái ống nhựa đứng trơ trọi, cao hơn mực nước bình thường một chút. Đó là "lối thoát hiểm" cuối cùng.

Nếu cái phao dở chứng không chịu ngắt, nước dâng quá vạch sẽ tự động chui tọt vào cái ống đó rồi chảy thẳng xuống bồn cầu. Thà tốn tí tiền nước còn hơn là biến cái nhà vệ sinh thành bể bơi mini.

Bởi vậy, nếu thấy nước cứ chảy róc rách trong bồn cầu mãi không dừng, thì đích thị là cái phao nhà mày "ngỏm" rồi đấy.

Ủa, vậy sao nước chảy vào bồn cầu liên tục mà nó không tràn?

Mày cứ lo hão, cái bồn cầu vốn là một cái "bình thông nhau" hình chữ S giấu dưới lớp sứ, dân thợ gọi là cái xi-phông hay "con thỏ".

Nước trong bồn chỉ dâng đến đúng đỉnh của khúc uốn đó thôi. Hễ đổ thêm bao nhiêu nước, áp lực sẽ đẩy bấy nhiêu nước thừa vượt qua "con dốc" rồi trôi tuột xuống cống.

Khúc uốn này còn giữ lại một ít nước làm "nút chặn" ngăn mùi hôi từ cống bốc lên. Không có nó thì nhà mày chẳng khác gì cái hầm ga đâu.

Cái lớp nước mỏng dính đó mà chặn được cả mùi hôi thối à?

Đừng coi thường nó, nước đặc hơn không khí hàng nghìn lần. Mùi hôi thực chất là các phân tử khí, mà khí thì không có "vé" để bơi xuyên qua lớp nước đó đâu.

Nó giống như việc mày đứng trên bờ thì ngửi thấy mùi cá nướng, chứ lặn xuống đáy bể bơi thì đố mà ngửi thấy gì. Cái "nút" nước này bịt kín toàn bộ tiết diện đường ống, không chừa một kẽ hở nào cho không khí lọt qua.

Trừ khi mày để nhà hoang cả tháng làm nước bốc hơi hết, hoặc áp suất cống quá mạnh làm nó "ợ" lên, còn không thì cái bẫy nước này là tấm khiên vững chắc nhất rồi.

Nghe lạ vậy, áp suất cống mạnh tới mức thổi bay được nước luôn à?

Đúng rồi, tưởng tượng đường cống như cái ống hút. Khi mưa ngập hoặc cả khu cùng xả nước, khí bị nén lại sẽ thổi ngược lên tạo tiếng 'ục ục' để thoát ra, đẩy theo cả mùi hôi xuyên qua lớp nước đó.

Ngược lại, nếu ống thông hơi trên mái bị tắc, áp suất âm sẽ hút tuột cái 'nút' nước đó xuống cống như kéo xi-lanh. Khi bẫy cạn nước, mùi hôi cứ thế mà 'hiên ngang' đi vào nhà mày thôi.

Bởi vậy, hệ thống luôn cần một cái ống thông gió lên trời để cân bằng áp suất. Không có nó thì cái khiên nước mỏng manh kia chẳng trụ nổi lâu đâu.