Cơ chế hoạt động của chiếc tuốc nơ vít đóng

Gặp mấy con ốc rỉ sét bám lỳ, càng cố vặn tay càng dễ toét đầu. Lúc này, chiếc tuốc nơ vít đóng là "đại ca" xuất hiện để dẹp loạn bằng một cú nện sấm sét.

Bí mật nằm ở cái rãnh xoắn ẩn bên trong thân sắt. Khi bạn nện búa vào đuôi nó, thay vì chỉ đi xuống, cái trục bị ép phải trượt theo đường xoắn và buộc phải xoay tròn.

Cú đập vừa nhấn chặt mũi vít tránh trượt, vừa tạo lực vặn cực đại trong tích tắc. Nó biến động năng thô bạo thành cú xoay đủ mạnh để "thuyết phục" mọi con ốc cứng đầu nhất phải buông tay.

Khoan, cái rãnh xoắn đó làm sao biết mình muốn vặn ra hay vào?

Nó không có não để tự biết đâu, mình phải "ra lệnh" cho nó chứ. Đa số mấy cây tuốc nơ vít đóng đều có một cái khớp lẫy bên trong. Bạn chỉ cần nhấn mạnh mũi vít xuống rồi xoay nhẹ thân cây theo chiều mình muốn, nó sẽ "khậc" một phát vào đúng nấc.

Hãy tưởng tượng nó giống như cái bút bi bấm vậy, mỗi lần bạn tác động là nó chuyển trạng thái. Khi đã vào nấc "mở", cú nện búa sẽ ép trục trượt theo hướng xoay ngược chiều kim đồng hồ để nới lỏng ốc.

Còn nếu bạn lóng ngóng để nhầm nấc mà vẫn cố nện, thì chúc mừng, bạn vừa đóng con ốc rỉ sét đó vào sâu và chắc hơn bao giờ hết đấy!

Nhưng tại sao nện thẳng xuống mà nó lại chịu xoay ngang được?

Thử tưởng tượng chú đẩy một cái xe cút kít vào một cái rãnh chéo trên dốc. Chú cố đẩy thẳng tới, nhưng cái rãnh nó ép bánh xe phải quẹo sang bên thì mới đi tiếp được.

Trong thân tuốc nơ vít cũng vậy, cái rãnh xoắn này lượn vòng như cầu thang xoắn ốc. Khi búa nện xuống, cái chốt bên trong bị ép đi xuống nhưng vì vướng cái rãnh chéo đó, nó buộc phải vừa xuống vừa xoay để "thoát" lực.

Góc nghiêng của rãnh được tính toán cực khéo: không quá dốc để bị kẹt, cũng không quá thoải để mất lực. Đó là cách biến một cú đấm cục súc thành một cú vặn đầy kỹ thuật đấy.

Vậy lúc nó xoay mạnh, cái cán có vặn vẹo luôn tay mình không?

Yên tâm đi, tay chú không thành lò xo đâu. Bí mật là cấu tạo 'vỏ một đằng, ruột một nẻo'. Phần cán chú nắm chỉ là cái ống bao bên ngoài thôi.

Khi búa nện, chỉ cái trục lõi bên trong trượt theo rãnh và xoay tít. Giống như chú cầm chắc thân bút bi cho đứa khác bấm vậy; ruột nhảy nhưng vỏ vẫn nằm im.

Chú cứ giữ thật thẳng là được. Cú xoay mạnh mẽ đó chỉ diễn ra bên trong để trị con ốc, không rảnh mà đi vật nhau với cổ tay chú đâu.

Chẳng lẽ nện xong một phát là nó nằm bẹp dí luôn sao?

Đâu có dễ ăn vậy, nó nằm bẹp dí thì hỏng hẳn cái nghề rồi! Bên trong thân nó giấu một cái lò xo 'lực sĩ' để hồi tông.

Ngay khi chú dứt cú búa, lò xo sẽ đẩy trục lõi về vị trí ban đầu. Nó giống cái giảm xóc xe máy, nhún xuống rồi phải nảy lên ngay để chờ cú tiếp theo.

Nhờ vậy chú mới nện liên hoàn 'cạch cạch' được. Chứ nếu phải dùng tay vặn lại sau mỗi phát đập thì thà dùng tuốc nơ vít thường cho khỏe.