Tục 'bán khoán' vào chùa và những 'hợp đồng bảo hiểm' tâm linh xưa

Ngày xưa, nếu một đứa trẻ hơi "khó nuôi" hoặc sinh vào giờ không đẹp, bố mẹ sẽ không chọn cách đổi trả mà đem đi "bán". Đừng lo, đây không phải buôn người, mà là tục bán khoán - một dạng "hợp đồng bảo hiểm" tâm linh cực kỳ phổ biến thời xưa.

Về cơ bản, phụ huynh sẽ lập một tờ sớ, ký kết gửi gắm con mình cho Đức Ông hoặc các vị thần tại chùa. Đứa trẻ nhận một cái tên mới, chính thức trở thành "con nuôi" của thần linh để sở hữu một lớp giáp bảo vệ vô hình trước những điều xui rủi hay ốm đau.

Sau khoảng 10 đến 20 năm, khi đứa trẻ đã lớn khôn, gia đình mới làm lễ chuộc con về. Một cú "outsource" việc bảo hộ trẻ nhỏ đầy sáng tạo của ông cha ta để giải tỏa áp lực tâm lý trong việc nuôi dạy con cái.

Khoan, thế lúc chuộc con về thì thủ tục có 'chát' không bạn?

Không hề "chát" như trả góp đâu! Lễ chuộc con (lễ lấy khoán) chủ yếu mang tính biểu tượng để báo cáo với thần linh là "cháu nó đã đủ lông đủ cánh" và có thể tự lập.

Gia đình chỉ cần chuẩn bị mâm lễ tùy tâm kèm sớ chuộc. Quan trọng nhất là lòng thành để cảm ơn Đức Ông đã "trông trẻ" hộ suốt mười mấy năm ròng rã.

Sau lễ, tờ sớ cũ sẽ được hóa (đốt đi), đánh dấu việc đứa trẻ chính thức trở về với gia đình, kết thúc kỳ hạn bảo hiểm.

Ủa, sao phải đốt tờ sớ đi chứ không được giữ lại?

Đốt đi không phải là xóa dấu vết đâu, mà là cách để "gửi thông báo" về cõi trên. Trong quan niệm xưa, lửa là phương tiện chuyển giao thông tin nhanh nhất giữa hai thế giới.

Việc hóa sớ đánh dấu sự chấm dứt của một bản cam kết. Nếu bạn cứ giữ khư khư tờ giấy đó, về mặt tâm linh, đứa trẻ vẫn được coi là đang "thuộc quyền quản lý" của nhà chùa.

Nó giống như việc bạn hủy hợp đồng sau khi tất toán. Đốt sạch sành sanh để đứa trẻ hoàn toàn tự do, không còn vướng bận "nợ nần" gì với thần linh nữa.

Vậy trong lúc 'bị bán', đứa trẻ có phải lên chùa lao động không?

Không hề nhé! Đây là một dạng "work from home" phiên bản tâm linh. Đứa trẻ vẫn ăn cơm nhà, ngủ giường mình và đi học bình thường như bao bạn bè đồng trang lứa.

Nhà chùa chỉ giữ "hồ sơ" và bảo hộ về mặt tinh thần thôi. Thỉnh thoảng vào lễ Tết, bố mẹ sẽ dắt bé lên chùa thắp nhang, chào "bố nuôi" Đức Ông một tiếng cho phải đạo.

Nói cách khác, đây là một gói bảo hiểm "chạy ngầm". Đứa trẻ vẫn là con của bố mẹ trên giấy tờ thực tế, nhưng có thêm một "back-end" cực xịn từ cõi trên chống lưng.

Rốt cuộc ông 'bố nuôi' Đức Ông này là ai mà uy tín thế?

Đức Ông (tên thật là Cấp Cô Độc) vốn là một đại gia khét tiếng về lòng nhân ái thời Đức Phật. Ông nổi tiếng đến mức đã dát vàng kín mặt đất để mua lại một khu vườn làm nơi tu hành cho tăng đoàn.

Trong cấu trúc nhà chùa, Đức Ông đóng vai trò như một vị "Trưởng ban quản trị" hay "Giám đốc an ninh". Ông cai quản toàn bộ khuôn viên và bảo vệ sự thanh tịnh của chùa khỏi những năng lượng xấu từ bên ngoài.

Vì là một người cha mẫu mực và có uy quyền lớn trong việc "trông nhà", người xưa tin rằng gửi con cho ông là an tâm nhất. Ông vừa có tiềm lực kinh tế, vừa có tiếng nói trong giới tâm linh để bảo kê cho đám trẻ nhỏ.