Nghề 'đao phủ' và những 'góc khuất' của người hành hình xưa

Hồi xưa, làm đao phủ không đơn giản là cầm đao lên rồi 'xong chuyện' đâu. Đây là cái nghề 'hái ra tiền' nhưng lại bị cả xã hội xa lánh, kiểu như bị cách ly xã hội vĩnh viễn vậy.

Để tránh bị 'vong theo', các bác đao phủ có đủ loại combo tâm linh: từ việc uống rượu mạnh để át vía đến việc tuyệt đối không nhìn vào mắt phạm nhân. Thậm chí, sau khi xong việc, họ phải đi đường vòng, ghé qua đền chùa để 'tẩy trần' trước khi dám bước chân về nhà.

Nghịch lý ở chỗ, dù bị coi là điềm gở, nhưng mỗi khi có đại án, quan quân lại phải cung phụng họ như khách quý. Một công việc mà sự cô độc chính là cái giá đắt nhất phải trả cho mức lương cực khủng.

Bị cả xã hội xua đuổi thì mấy ông này lấy vợ kiểu gì?

Thực tế thì đúng là "nồi nào úp vung nấy" thôi. Đao phủ thường chỉ có thể kết hôn với con gái của những gia đình làm nghề bị coi rẻ tương tự, như đồ tể hoặc người chuyên mai táng. Họ tạo thành một cộng đồng ngầm, tự bao bọc lẫn nhau vì người ngoài chẳng ai dám gả con cho "thần chết".

Nếu không tìm được người cùng hội cùng thuyền, nhiều bác chấp nhận sống độc thân đến già, lấy tiền vàng làm bạn. Đáng buồn là cái nghề này thường có tính cha truyền con nối, vì con cái họ sinh ra cũng bị xã hội kỳ thị, chẳng còn lựa chọn nào khác ngoài việc cầm đao tiếp bước cha mình.

Đúng nghĩa là một vòng lặp cô độc, nơi sự giàu sang cũng không mua nổi một tấm vé để hòa nhập với đám đông.

Nhưng lỡ đứa con nhất quyết không muốn nối nghiệp thì sao?

Thực tế là gần như không có đường lui. Lý lịch bị ghim chặt vào sổ bộ địa phương, đi đến đâu cũng bị soi gốc gác ba đời. Việc "reset" cuộc đời hay đổi nghề là không tưởng.

Họ không thể làm gì khác vì các cửa hiệu đều xua đuổi "con của thần chết". Nó giống như bị "shadowban" từ lúc lọt lòng, không ai dám thuê mướn hay dạy chữ.

Đa số đành tặc lưỡi nối nghiệp cha. Đó là nơi duy nhất chấp nhận họ, cũng là cách duy nhất để tồn tại giữa sự ghẻ lạnh của người đời.

Khoan, trốn đi biệt xứ rồi đổi tên là xong chứ gì?

Thời đó không có CCCD gắn chip nhưng quản lý dân số cực gắt. Muốn đi khỏi làng, bạn phải có 'giấy thông hành' của quan cấp. Mà khi xin giấy, quan lại lôi cái sổ bộ 'đen' kia ra check thì coi như xong phim.

Nếu trốn chui, bạn sẽ thành 'dân lậu' – không đất, không quyền lợi, bị lính tóm ngay. Người lạ xuất hiện với lai lịch mập mờ luôn bị dân làng xung quanh soi xét cực kỹ.

Đổi tên thì dễ, chứ xóa sạch dấu vết trong một xã hội thắt chặt như thế gần như là nhiệm vụ bất khả thi.

Vậy bỏ tiền "lo lót" cho quan xóa tên trong sổ là xong mà?

Nghe thì dễ nhưng đây là "nhiệm vụ bất khả thi". Quan có thể nhận tiền, nhưng không thể "tẩy não" cả nghìn dân làng vốn đã nhẵn mặt dòng họ bạn qua nhiều đời.

Sửa sổ bộ là tội làm giả giấy tờ triều đình cực nặng. Chẳng quan nào dại gì đánh đổi cái đầu mình chỉ vì chút tiền từ một gia đình đang bị xã hội soi xét.

Giống như cố xóa "phốt" trên mạng vậy. Dù xóa bài gốc, "ảnh chụp màn hình" trong trí nhớ dân làng vẫn còn đó, sẵn sàng bóc phốt nếu bạn định đổi đời.