Yếu tố 'Deus ex Machina' trong các câu chuyện trúng số

Trong điện ảnh, khi biên kịch bí quá nên cho một vị thần nhảy xuống giải quyết hết rắc rối, ta gọi đó là "Deus ex Machina". Trúng số chính là phiên bản đời thực của cú "plot twist" lười biếng này.

Thay vì để nhân vật nỗ lực vượt qua nghịch cảnh, cuộc đời tung ra một tờ vé số độc đắc để xóa sạch nợ nần trong một nốt nhạc. Nó là một lối thoát kỹ thuật, bẻ gãy mọi logic phát triển nhân vật thông thường.

Cái kết này có thể thỏa mãn về mặt tài chính, nhưng về mặt kịch bản, nó là một lỗ hổng logic khổng lồ khiến câu chuyện mất đi sức nặng vốn có.

Ủa, nếu 'lười' vậy sao người ta vẫn mê xem trúng số thế?

Vì chúng ta đều là những khán giả đang mệt mỏi với "bộ phim" đời mình. Trúng số giống như một liều thuốc giảm đau cực mạnh, cho phép người ta mơ về một cú nhảy vọt mà không cần tốn sức "cày cuốc" qua hàng nghìn phân cảnh gian khổ.

Trong điện ảnh, đây gọi là sự thỏa mãn mong ước (wish fulfillment). Dù biết là phi lý, nhưng bộ não chúng ta luôn thích những lối tắt kỳ diệu để thoát khỏi thực tại cơm áo gạo tiền đầy áp lực.

Nó không phải là nghệ thuật đỉnh cao, nhưng lại là một loại "fast-food" tinh thần cực kỳ dễ gây nghiện.

Lạm dụng 'liều thuốc' này thì kịch bản đời thực sẽ ra sao?

Giống như việc tua nhanh đến phân cảnh cuối, bạn có tiền nhưng kỹ năng vẫn ở level 1. Nếu nhân vật bỏ qua "hành trình anh hùng", họ sẽ thiếu bản lĩnh để làm chủ khối tài sản đó.

Khi "thuốc" hết hạn, thực tại ập đến với rắc rối lớn hơn. Thiếu sự "phát triển nhân vật", người trúng số dễ rơi vào một bi kịch hậu truyện thay vì cái kết viên mãn.

Bạn chỉ là diễn viên quần chúng bị ném vào vai chính quá tầm. Không có nội lực, cú nhảy vọt này thường là khởi đầu cho sự sụp đổ.

Lỡ nhận vai chính rồi thì làm sao để 'luyện skill' cho kịp?

Bạn cần một đoạn 'montage' – cảnh tập luyện cấp tốc để lên cấp. Đời thực không có nhạc nền, nên bạn phải tự tạo ra giai đoạn 'tiền kỳ' kỷ luật để học cách giữ tiền.

Hãy thuê 'đội ngũ sản xuất' như cố vấn tài chính. Họ là diễn viên đóng thế giúp bạn đỡ đòn trong khi bạn học cách làm chủ vai chính đầy áp lực này.

Đừng vội diễn cảnh tiêu xài. Hãy tập trung 'đọc kịch bản' và học cách nói không để tránh biến đời mình thành thảm họa phòng vé.

Nhưng lỡ 'đội ngũ sản xuất' đó lại là nhân vật phản diện thì sao?

Đó chính là cú 'plot twist' kinh điển: người bạn tin tưởng nhất lại là kẻ rút ruột công trình. Trong đời thực, không thiếu những 'đạo diễn rởm' chỉ muốn biến ngân sách của bạn thành thù lao của riêng họ.

Để không bị 'diễn' cho xem, bạn phải giữ vai trò Nhà sản xuất có quyền sinh sát. Đừng bao giờ giao hết chìa khóa hòm bạc; hãy học cách soi sổ sách kỹ như cách đạo diễn soi lỗi rắc-co trên phim trường.

Một đội ngũ xịn là người dám 'cắt cảnh' khi bạn vung tay quá trán, chứ không phải kẻ vẽ ra những dự án bom tấn ảo để đốt sạch vốn liếng của bạn.