Vì sao chúng mình hay 'tháo tai nghe' để nhìn đường rõ?

Bạn đang đi tìm nhà giữa phố xá đông đúc, bỗng dưng bạn tháo tai nghe hoặc vặn nhỏ nhạc để... nhìn số nhà cho rõ. Nghe có vẻ vô lý vì tai và mắt chẳng liên quan gì nhau, nhưng đây thực chất là một cơ chế "dọn dẹp" tài nguyên cực kỳ thông minh của não bộ.

Não chúng mình có một mức năng lượng giới hạn cho sự tập trung. Khi việc quan sát trở nên phức tạp, bộ não sẽ chủ động cắt bớt "băng thông" ở thính giác để dồn toàn bộ công suất cho đôi mắt xử lý hình ảnh.

Nó giống như việc bạn tắt bớt các ứng dụng chạy ngầm để máy tính không bị giật lag khi chạy tác vụ nặng vậy. Tháo tai nghe thực chất là cách bạn đang "giải phóng RAM" để nhìn đường cho chuẩn đấy!

Ủa, vậy nếu muốn nghe nhạc hay hơn thì mình nên nhắm mắt lại à?

Chuẩn luôn! Khi nhắm mắt, bạn đang 'đóng' một tab cực nặng. Vì thị giác chiếm tới 80% công suất xử lý, nên nhắm mắt giống như rút phích cắm của một thiết bị ngốn điện vậy.

Không còn bận nhìn, não dồn hết 'băng thông' sang thính giác. Bạn sẽ nghe rõ từng tiếng bass hay nốt trầm mà bình thường hay bỏ lỡ. Não lúc này trở thành một 'thính giả' chuyên tâm hơn hẳn.

Đó là lý do chúng mình hay nhắm mắt khi hôn hoặc ăn đồ ngon. Chúng ta đang 'tắt đèn' để các giác quan còn lại được bung xõa hết mức!

Hóa ra nhắm mắt giúp mình lục lại trí nhớ nhanh hơn sao?

Đúng rồi! Khi bạn lục lọi trí nhớ, não phải tìm kiếm dữ liệu lớn. Nếu mắt mở, não bận xử lý hình ảnh khiến việc tìm kiếm dễ bị "lag".

Nhắm mắt giống như tắt bớt ứng dụng chạy ngầm. Khi không bị xao nhãng bởi thế giới bên ngoài, "bộ máy tìm kiếm" bên trong sẽ làm việc nhanh và chính xác hơn hẳn.

Thậm chí, nhắm mắt giúp chúng ta nhớ lại chi tiết tốt hơn tới 23%. Đó là cách bạn dồn năng lượng vào việc đào bới ký ức đấy!

Chẳng lẽ người khiếm thị lại có trí nhớ 'khủng' hơn chúng mình sao?

Chuẩn luôn! Khi một 'cửa sổ' lớn như thị giác bị đóng vĩnh viễn, não bộ không hề để phí phần 'diện tích' đó đâu.

Nó sẽ thực hiện một cuộc 'tái cấu trúc' vĩ đại: chuyển toàn bộ công suất của vùng xử lý hình ảnh sang cho thính giác và trí nhớ. Hiện tượng này gọi là tính dẻo của não bộ.

Giống như việc bạn không dùng card đồ họa để chơi game nữa mà đem nó đi 'đào coin' vậy. Nhờ đó, họ có thể ghi nhớ chi tiết âm thanh và không gian tốt hơn người bình thường rất nhiều.

Khoan, vậy não mình có thể 'biến hình' mãi mãi như vậy luôn hả?

Đúng rồi, não bộ thực chất là một "khối đất sét" dẻo dai chứ không phải một tảng đá bất biến. Quá trình này diễn ra suốt đời, mỗi khi bạn học một kỹ năng mới như chơi đàn hay học ngoại ngữ.

Khi bạn lặp đi lặp lại một hành động, các tế bào thần kinh sẽ xây dựng những "con đường cao tốc" mới để truyền thông tin nhanh hơn. Càng tập luyện, con đường đó càng rộng và xịn hơn.

Tuy nhiên, não cũng rất thực tế: cái gì không dùng là nó "dẹp tiệm" luôn để nhường chỗ cho việc khác. Thế nên học tập chính là cách bạn "nặn" lại bộ não của mình mỗi ngày đấy!