Vì sao tụi mình hay 'thích' những nhân vật phản diện?

Thú thật đi, đôi khi bạn thấy Joker hay Loki còn cuốn hơn cả siêu anh hùng. Không phải bạn "xấu tính" đâu, mà vì những kẻ phản diện này đang làm hộ chúng ta một việc cực kỳ giải tỏa: phá vỡ mọi quy tắc.

Chúng ta thường bị thu hút bởi "bản ngã bóng tối". Trong đời thực, ta phải gồng mình làm người tốt, nhưng qua màn ảnh, ta được phép "nhập vai" kẻ nổi loạn để thỏa mãn những khao khát bị kìm nén mà không sợ bị phán xét.

Đó là một "kỳ nghỉ đạo đức" an toàn, giúp ta khám phá phần gai góc của chính mình mà chẳng gây hại cho ai.

Ủa, vậy có phải sâu bên trong ai cũng giấu một 'kẻ ác' không?

Không hẳn là "ác" theo kiểu tội phạm đâu! Hãy tưởng tượng cái bóng này như một cái kho chứa những cảm xúc "xấu tính" mà xã hội không cho phép ta thể hiện, như sự ích kỷ, tính đố kỵ hay cơn giận lôi đình.

Từ bé ta đã được dạy phải lịch sự và ngoan ngoãn. Những phần nổi loạn bị đẩy vào góc tối để ta có thể hòa nhập. Khi xem phim, ta được "mượn" tay nhân vật phản diện để giải phóng đống năng lượng bị kìm nén đó.

Việc thừa nhận mình có phần "tối" thực ra lại rất lành mạnh. Nó giống như việc xả van áp suất, giúp bạn không bị nổ tung vì cứ phải gồng mình làm người hoàn hảo suốt cả ngày.

Thế làm sao để 'xả van' mà không biến thành kẻ xấu ngoài đời?

Đừng lo, 'xả van' không có nghĩa là bạn đi gây sự đâu! Cách dễ nhất là tập 'gọi tên' cảm xúc. Khi thấy đố kỵ, hãy cứ thừa nhận: 'Ừ, mình cũng đang thèm được như họ'. Khi bị lôi ra ánh sáng, cái bóng đó sẽ bớt hung hăng hẳn.

Bạn cũng có thể cho 'kẻ phản diện' trong mình một sân chơi riêng như chơi game hay tập võ. Đây là cách cực ổn để giải tỏa năng lượng mà chẳng làm đau ai.

Chấp nhận phần tối giúp bạn sống thật hơn. Khi hiểu rõ nó, bạn mới là người thực sự cầm dây cương chứ không phải nó.

Khoan, chỉ cần gọi tên thôi là nó tự ngoan ngoãn đứng yên hả?

Nghe hơi "phép thuật" nhưng thực ra là cơ chế sinh học đấy. Khi bạn gọi tên được cảm xúc, não bộ sẽ chuyển vùng hoạt động từ "trung tâm báo động" amygdala sang "trung tâm điều khiển" ở phía trước trán.

Nó giống như việc bạn đang đi trong tối và thấy một bóng ma, nhưng khi bật đèn lên thì hóa ra chỉ là cái áo treo trên giá. Ánh sáng của sự nhận thức làm cái bóng mất đi sức mạnh hù dọa ngay lập tức.

Lúc này, bạn không còn "là" cơn giận nữa, mà trở thành "người quan sát" nó. Khoảng cách nhỏ này chính là thứ giúp bạn đủ tỉnh táo để cầm dây cương thay vì bị cảm xúc dắt mũi đi làm chuyện bậy bạ.

Nhưng lúc đang điên lên thì làm sao mà đủ bình tĩnh để gọi tên?

Thú thật là khi cơn giận đã lên đến đỉnh điểm, não bộ bạn giống như một cái máy tính bị treo, rất khó để 'bật đèn' ngay lập tức. Bí kíp ở đây là đừng đợi đến lúc 'núi lửa phun trào' mới bắt đầu tập luyện.

Hãy coi đây như việc tập gym cho tâm trí. Bạn nên bắt đầu với những sự khó chịu nhỏ xíu hàng ngày, như khi chờ đèn đỏ quá lâu hay lúc mạng lag. Thay vì gầm gừ, hãy thử nói thầm: 'À, mình đang thấy bực đây'.

Càng thực hành nhiều với những việc vặt, 'cơ bắp' nhận thức của bạn càng khỏe. Đến khi gặp chuyện lớn, não bộ sẽ tự động kích hoạt chế độ quan sát nhanh hơn, giúp bạn không bị cuốn phăng đi theo cảm xúc.