Vai trò của 'khán giả mồi' trong các chương trình thực tế

Đừng tưởng những tràng cười sảng khoái hay tiếng vỗ tay rần rần trên TV hoàn toàn là tự nhiên. Thực tế, đó là một loại "kỹ xảo âm thanh" bằng xương bằng thịt, hay còn gọi là khán giả mồi. Họ là những diễn viên quần chúng được cài cắm để điều hướng cảm xúc của bạn theo đúng kịch bản.

Cơ chế cực kỳ đơn giản: não bộ chúng ta rất sợ lạc lõng và thường có xu hướng "copy-paste" hành vi đám đông. Chỉ cần vài người mồi trước một tia lửa, cả khán phòng sẽ bùng nổ theo, biến một miếng hài nhạt nhẽo nhất cũng trở nên có vẻ vô cùng đắt giá.

Khoan, làm sao cả hội biết lúc nào cần "bật công tắc" cảm xúc?

Không có phép thuật nào đâu, tất cả đều nằm ở sự điều phối của "đạo diễn hiện trường". Họ thường đứng sau ống kính và giơ cao các tấm bảng hiệu lệnh như "Vỗ tay", "Cười lớn" hoặc "Ngạc nhiên". Khán giả mồi chỉ việc nhìn vị "nhạc trưởng" này mà diễn theo đúng nhịp cắt của chương trình.

Đôi khi, ekip còn cài cắm những "đầu tàu" có tiếng cười cực kỳ truyền cảm hoặc đôi bàn tay vỗ rất nhiệt. Chỉ cần những người này bắt nhịp, hiệu ứng domino sẽ lo phần còn lại, cuốn phăng cả những khán giả thật sự vào cái bẫy cảm xúc đã giăng sẵn.

Nếu chẳng may đám đông diễn chưa đạt, đạo diễn sẵn sàng yêu cầu "re-take". Họ sẽ bắt cả khán phòng cười lại một lần nữa cho đến khi đạt được độ rôm rả đúng ý đồ kịch bản thì thôi. Cảm xúc lúc này chẳng khác gì một món hàng được sản xuất hàng loạt trên băng chuyền.

Diễn đi diễn lại vậy thì tiếng cười nghe có bị "giả trân" không?

Chắc chắn rồi, khi phải "cười công nghiệp" đến lần thứ tư, cơ mặt khán giả sẽ cứng đờ như vừa tiêm botox. Tiếng cười lúc này nghe máy móc y hệt các đoạn cười lồng sẵn trong phim sitcom cũ.

Để "cứu" kịch bản, kỹ thuật viên hậu kỳ sẽ dùng thủ thuật cắt ghép. Họ lấy âm thanh giòn giã từ lần quay đầu rồi đè lên hình ảnh của lần quay cuối cho khớp.

Nếu vẫn chưa ổn, họ sẽ chèn thêm "thư viện tiếng cười" dự phòng. Khán giả truyền hình sẽ chẳng bao giờ biết mình đang xem một sản phẩm được "lồng tiếng" cảm xúc đâu.

Ủa, vậy cái "thư viện tiếng cười" đó ở đâu ra vậy?

Bạn thực ra đang nghe tiếng cười của những người... đã khuất. Đa số bản thu âm kinh điển trong "thư viện" này đều được thực hiện từ tận những năm 1950.

Kỹ sư Charley Douglass đã thu lại tiếng cười từ các show trực tiếp rồi nén vào cỗ máy "Laff Box". Nó hoạt động như một nhạc cụ, nơi mỗi phím bấm sẽ kích hoạt một kiểu cười khác nhau tùy theo độ mặn của miếng hài.

Vì thế, khán giả truyền hình thường nghe "di sản" của những người không còn trên đời. Những "diễn viên ma" này vẫn miệt mài đi làm thêm mỗi tối để cứu vãn các kịch bản thiếu muối.

Sao họ không 'casting' dàn âm thanh mới mà cứ xài mãi 'đồ cổ' rùng rợn vậy?

Việc tìm được một "giọng cười điện ảnh" chuẩn chỉnh khó hơn bạn tưởng. Những bản thu cũ đã trở thành "tiêu chuẩn vàng" về nhịp điệu và cao độ, thứ mà tiếng cười tự nhiên bây giờ khó lòng sao chép hoàn hảo.

Hãy coi đó là những "mẫu vật" quý trong bảo tàng âm thanh. Casting người mới rất rủi ro; chỉ cần một tiếng cười lạc quẻ nghe như tiếng vịt bầu hay tiếng phanh xe là hỏng cả một phân đoạn đắt giá.

Các nhà sản xuất cũng khá lười. Khi đã có "kho đạo cụ" âm thanh chạy tốt suốt nửa thế kỷ, họ chẳng dại gì đi tìm dàn "diễn viên" mới chỉ để nhận lại những tràng cười thiếu chuyên nghiệp.