Tầm quan trọng chiến lược của eo biển Hormuz
Hãy coi kinh tế toàn cầu là một cơ thể sống, thì eo biển Hormuz chính là động mạch cổ. Chỉ rộng vỏn vẹn 33km ở điểm hẹp nhất, nhưng đây là "yết hầu" mà 1/5 lượng dầu thô thế giới bắt buộc phải chui qua mỗi ngày để ra đại dương.
Địa chính trị tại đây là một ván cờ cân não. Chỉ cần một vài tàu chiến dàn hàng hay một lời đe dọa đóng cửa, giá xăng dầu toàn cầu sẽ lập tức nhảy múa. Ai kiểm soát được Hormuz, người đó nắm được "thắt lưng" của các cường quốc công nghiệp.
Sự mong manh của dải nước này tạo ra một nghịch lý: nó là nơi được canh phòng cẩn mật nhất nhưng cũng dễ bùng nổ nhất, vì bất kỳ sai lầm nhỏ nào cũng đủ khiến "van tim" năng lượng này ngừng đập.
Đóng cửa ở đây không phải là xây một bức tường, mà là biến vùng nước này thành "vùng cấm" về mặt bảo hiểm. Chỉ cần rải thủy lôi hoặc bố trí tên lửa hành trình dọc bờ biển, rủi ro bị đánh chìm sẽ khiến các hãng tàu quốc tế rút lui ngay lập tức vì không ai dám bảo lãnh cho khối tài sản khổng lồ đó.
Với công nghệ quân sự hiện nay, 33km là khoảng cách quá gần. Các tổ hợp pháo bờ biển và máy bay không người lái giá rẻ có thể dễ dàng biến những con tàu chở dầu khổng lồ, chậm chạp thành những mục tiêu cố định không lối thoát.
Thực tế, không cần chặn đứng mọi con tàu, chỉ cần một vài vụ tấn công đơn lẻ là đủ để thị trường tài chính hoảng loạn. "Khóa" Hormuz chính là dùng đòn bẩy tâm lý và rủi ro quân sự để bóp nghẹt dòng chảy kinh tế toàn cầu.
Thực tế là có, nhưng chúng chỉ là những "ống thở" tạm thời. Một vài đường ống dẫn dầu chạy băng qua sa mạc ra Biển Đỏ, nhưng công suất của chúng không tài nào gánh nổi khối lượng khổng lồ mà các siêu tàu chở dầu đang tải qua Hormuz.
Đối với những quốc gia như Kuwait hay Iraq, họ hoàn toàn bị kẹt trong "cái túi" Vùng Vịnh. Không có Hormuz, dầu của họ vô giá trị vì chẳng còn lối thoát nào khác ra đại dương để đến với khách hàng.
Việc đi vòng qua châu Phi là một thảm họa hậu cần. Nó kéo dài hành trình thêm hàng tuần lễ, đẩy chi phí vận tải và bảo hiểm lên mức không tưởng, đủ sức đánh sập biên lợi nhuận của bất kỳ nền kinh tế nào phụ thuộc vào dầu mỏ.
"Kế hoạch B" thực chất là một cái bẫy địa chính trị. Muốn xây đường ống, Iraq hay Kuwait phải đi nhờ qua đất láng giềng. Điều này chẳng khác nào thoát miệng cọp lại rơi vào tay sói, vì nước chủ nhà có thể khóa van bất cứ lúc nào để tống tiền hoặc gây áp lực.
Hơn nữa, các đường ống này rất dễ bị đánh bom trong xung đột. Thay vì tìm đường thoát, họ chọn cách gắn chặt lợi ích của các cường quốc vào eo biển. Khi dầu của bạn nuôi sống hành tinh, việc bảo vệ lối thoát cho bạn trở thành nhiệm vụ của những hạm đội hải quân mạnh nhất thế giới.
Thực chất đây là một khoản phí bảo hiểm chiến lược. Các cường quốc không bảo vệ dầu cho người khác, họ đang bảo vệ chính "nồi cơm" của mình. Nếu yết hầu này tắc nghẽn, lạm phát sẽ bùng nổ, gây ra những cơn địa chấn chính trị ngay tại sân nhà các ông lớn.
Sự hiện diện của các hạm đội tàu sân bay là công cụ răn đe tối thượng. Nó đảm bảo không một thế lực khu vực nào có thể độc chiếm van khóa năng lượng để tống tiền cả thế giới. Các siêu cường đơn giản là không cho phép bất kỳ ai nắm giữ quyền sinh sát kinh tế đó.
Bằng cách làm cảnh sát vùng vịnh, họ khẳng định vị thế kẻ cầm lái trật tự thế giới. Ai bảo vệ được dòng chảy huyết mạch của hành tinh, người đó nắm quyền điều phối luật chơi toàn cầu và khiến các quốc gia khác phải phụ thuộc vào sự bảo an của mình.
