Kỹ thuật 'âm thanh diegetic' trong các trung tâm thương mại

Trung tâm thương mại thực chất là một phim trường khổng lồ, nơi bạn là diễn viên chính bị điều khiển bởi "âm thanh diegetic". Trong điện ảnh, đây là âm thanh phát ra từ chính bối cảnh mà nhân vật nghe thấy được, giống như tiếng nhạc phát ra từ một chiếc radio ngay trong cảnh phim.

Đạo diễn (ban quản lý) dùng nó để kiểm soát nhịp phim của bạn. Nhạc chậm rãi khiến bạn bước thong dong và chi tiền mạnh tay hơn, còn nhạc nhanh lại thúc giục bạn "chốt đơn" lẹ vào giờ cao điểm để nhường chỗ cho người khác.

Mọi tiếng động ở đây đều có kịch bản. Bạn không chỉ đang đi dạo, bạn đang diễn theo đúng tiết tấu được dàn dựng để tối ưu hóa túi tiền của mình mà không hề hay biết.

Ủa, vậy mấy cái tiếng nước chảy róc rách cũng là 'đạo cụ' âm thanh luôn hả?

Chính xác, đó là kỹ thuật "Foley" trong đời thực. Trong điện ảnh, Foley là việc tạo ra các tiếng động mô phỏng để tăng độ chân thực cho cảnh quay. Ở trung tâm thương mại, tiếng nước chảy hay tiếng chim hót đóng vai trò như một lớp "filter" âm thanh, giúp che lấp những tạp âm gây khó chịu như tiếng máy lạnh chạy rè rè hay tiếng bước chân nện xuống sàn.

Những âm thanh này tạo ra một "bong bóng cảm xúc" dễ chịu, khiến bạn quên đi thực tại ồn ào bên ngoài. Nó giống như việc đạo diễn thêm nhạc nền thiên nhiên vào một phân đoạn để khán giả cảm thấy thư giãn và muốn nán lại trong rạp lâu hơn một chút vậy.

Sao không để im lặng luôn cho khỏe mà phải 'nhồi' thêm âm thanh vào?

Im lặng tuyệt đối trong cái "phim trường" này là một lỗi kịch bản nghiêm trọng. Nó tạo ra thứ gọi là "dead air" – khoảng lặng chết chóc khiến bạn đột nhiên tỉnh mộng và nhận ra mình đang đứng giữa một cái hộp bê tông khổng lồ với hàng trăm người lạ.

Khi không có tiếng nền, mọi tiếng động nhỏ như tiếng nhai kẹo hay tiếng giày sột soạt đều bị phóng đại lên, gây cảm giác bất an. Bạn sẽ trở nên quá tỉnh táo, bắt đầu soi xét giá cả và muốn thoát khỏi bầu không khí ngột ngạt đó ngay lập tức thay vì thong dong dạo chơi.

Vì vậy, "đạo diễn" phải phủ lên một lớp âm thanh để duy trì sự huyền ảo. Nó giữ cho tâm trí bạn bận rộn một cách nhẹ nhàng, ngăn cái tôi lý trí trỗi dậy và đặt câu hỏi: "Mình đang làm cái quái gì ở đây vậy?".

Nếu nhạc dở quá thì 'vở kịch' này coi như hỏng bét luôn à?

Chính xác, nếu nhạc quá hay hoặc quá tệ, nó sẽ chiếm lấy sự chú ý của bạn. Một 'đạo diễn' giỏi sẽ chọn loại nhạc nền trung tính đến mức bạn nghe mà như không nghe, hay còn gọi là Muzak.

Loại nhạc này thường không có lời hoặc giai điệu quá bắt tai để tránh việc bạn mải mê hát theo mà quên mất việc nhìn vào các kệ hàng. Nó chỉ đóng vai trò như một lớp sơn phủ lên bầu không khí.

Nếu nhạc làm bạn khó chịu, 'ma thuật' sẽ tan biến. Khi đó, bạn không còn là diễn viên trong phim nữa mà trở thành một khách hàng đang bực bội muốn tìm cửa thoát hiểm ngay lập tức.

Nhưng bật nhạc hot trend chẳng phải sẽ thu hút nhiều người vào mua hơn sao?

Nhầm to rồi, đó là một lỗi casting nghiêm trọng. Nhạc hot trend giống như việc mời một ngôi sao hạng A vào đóng vai quần chúng vậy; họ sẽ chiếm hết hào quang và làm khán giả quên mất nội dung chính của bộ phim là mua sắm.

Khi nghe một bài hát yêu thích, não bạn sẽ bận nhảy múa hoặc hồi tưởng kỷ niệm. Lúc đó, bạn đang sống trong thế giới của bài hát chứ không còn tập trung vào việc soi giá món đồ trên kệ nữa. Sự phấn khích quá mức thực tế lại khiến bạn nhanh chóng rời đi sau khi nghe xong bài nhạc.

Mục tiêu của đạo diễn là giữ bạn ở trạng thái vô thức nhẹ. Nhạc Muzak đóng vai trò như một dải lụa mềm mại bao quanh, giữ cho tâm trí bạn bình ổn và lơ lửng, giúp bạn sẵn sàng dạo chơi vô định hàng giờ mà không thấy mệt mỏi.