Cách tính giá điện theo biểu thuế bậc thang
Biểu giá điện bậc thang thực chất là một kiểu nhắc khéo để cả xóm mình cùng tiết kiệm. Nó giống như việc đi mua gạo: vài cân đầu giá rẻ như cho để ai cũng có cơm ăn, nhưng từ cân thứ mười trở đi giá sẽ tăng vọt để tránh việc có người ôm đồm lãng phí.
Điện được chia thành từng giỏ dung lượng. Bạn dùng hết giỏ rẻ thì mới bị nhảy sang giỏ đắt hơn. Cách này giúp đảm bảo những nhu cầu cơ bản như thắp sáng luôn ở mức bình dân, còn ai muốn dùng điều hòa cả ngày thì phải trả thêm tiền để bù đắp cho hệ thống.
Nghe thì có vẻ sòng phẳng nhưng thực ra lại rất bất công cho người nghèo đấy. Nếu cào bằng một giá trung bình, thì cái giá đó sẽ cao hơn mức mà những hộ khó khăn có thể chi trả cho vài cái bóng đèn hay cái quạt máy.
Nó giống như việc cả xóm cùng góp tiền mua chung một con lợn. Nếu chia đều tiền đầu người, thì bà cụ ăn một lạng thịt cũng phải trả tiền bằng ông thanh niên ăn cả cái đùi. Như thế thì tội bà cụ quá.
Bởi vậy, nhà nước phải chia bậc để giữ cái 'giá gốc' cực rẻ cho những nhu cầu tối thiểu. Còn những nhà dùng nhiều, dùng sang thì phải trả giá cao hơn để gánh bớt chi phí cho những hộ nghèo trong xóm.
Họ dựa trên mức tiêu thụ của các thiết bị "sống còn" như bóng đèn, quạt và nồi cơm điện. Đây là những thứ cơ bản nhất để một gia đình duy trì sinh hoạt mà không bị tụt hậu.
Số điện cần thiết để chạy đống đồ đó mỗi tháng được tính là "bậc 1". Mức này luôn được giữ giá cực thấp để nhà nghèo cũng không phải lo tối đèn hay nhịn cơm.
Dùng quá mức này nghĩa là bạn bắt đầu dùng máy lạnh hay máy giặt. Khi đã có điều kiện sắm đồ "sang", bạn sẽ phải trả giá cao hơn để san sẻ gánh nặng với cộng đồng.
Đúng là một "nỗi oan" nếu chỉ nhìn vào con số. Hiện tại, điện tính theo hóa đơn của từng hộ, tức là mỗi cái công tơ chỉ có một "suất" giá rẻ thôi. Nhà đông người mà dùng chung một công tơ thì đúng là nhanh "cháy" túi hơn nhà một mình thật.
Tuy nhiên, luật cũng có kẽ hở mang tính nhân văn. Nếu bạn chứng minh được có nhiều hộ gia đình đang chung sống dưới một mái nhà, bạn có thể đăng ký để nhân thêm định mức.
Nó giống như việc chia cơm nắm vậy, nếu biết rõ là có ba gia đình cùng ăn, người ta sẽ chia ba phần cơm giá rẻ thay vì chỉ một. Quan trọng là mình phải biết "kêu" để đòi quyền lợi cho gia đình mình thôi.
Đúng là một bài toán khó cho mấy đứa đi thuê! Nhưng luật không bỏ rơi ai cả. Với người ở trọ, cứ 4 người chung sống và có đăng ký tạm trú sẽ được tính là một "hộ" để hưởng một suất giá rẻ.
Nó giống như việc đi ăn buffet theo nhóm vậy. Dù không phải anh em ruột thịt, nhưng cứ đủ 4 cái miệng là nhà hàng tính cho một combo ưu đãi. Chủ trọ có trách nhiệm gom danh sách để đăng ký với bên điện lực cho các bạn.
Nếu chủ nhà lười không làm thủ tục, họ có thể chọn áp một mức giá sàn cố định cho người thuê. Cách này tuy không rẻ bằng bậc 1 nhưng vẫn dễ thở hơn nhiều so với việc bị tính giá cao chót vót ngay từ số điện đầu tiên.
