Cách dùng 'tiếng động Foley' trong các quảng cáo đồ ăn

Tiếng gà rán giòn rụm trên TV thực chất là một cú lừa kịch bản hoàn hảo. Đạo diễn âm thanh hiếm khi thu âm miếng gà thật vì nó nghe rất chán, chẳng khác gì một bộ phim kinh phí thấp thiếu đầu tư.

Họ dùng kỹ thuật Foley để diễn thay cho đồ ăn. Một cành cây khô bị bẻ gãy hay mớ giấy bóng kính bị vò nát trước micro sẽ tạo ra tiếng rắc sắc lẹm, khiến não bạn tin sái cổ rằng miếng gà đó cực kỳ giòn.

Trong studio, âm thanh là một diễn viên đóng thế chuyên nghiệp. Bạn tưởng mình đang nghe tiếng sốt chảy, nhưng thực ra đó là tiếng ai đó đang bóp một miếng mút ướt sũng nước mà thôi.

Ủa, vậy tiếng nhai thật của diễn viên lúc đó biến đi đâu rồi?

Trên phim trường, đạo diễn âm thanh thực ra ghét nhất là tiếng nhai thật. Nó thường là một hỗn hợp "nhóp nhép" nghe rất mất vệ sinh và lẫn cả tiếng máy quay hay tiếng ê-kíp xì xào, chẳng khác gì một bản thu hỏng đầy tạp âm.

Thế nên, họ sẽ "mute" hoàn toàn âm thanh gốc đó. Diễn viên chỉ việc diễn cảnh nhai như một kịch sĩ câm, còn việc thổi hồn vào miếng ăn là nhiệm vụ của đội hậu kỳ với những đạo cụ Foley "xịn" hơn nhiều.

Giống như việc lồng tiếng cho phim chưởng ngày xưa, hình ảnh và âm thanh đi riêng rồi mới được "mix" lại để tạo ra một phân cảnh hoàn hảo đánh lừa thính giác khán giả.

Vậy mấy ông Foley dùng cái gì để giả tiếng nhai cho giống thật?

Đám 'diễn viên đóng thế' âm thanh này thường là những thứ chẳng liên quan gì đến thực đơn bạn thấy trên màn ảnh. Đạo diễn âm thanh cần những 'gương mặt' có khả năng biểu đạt thính giác cực mạnh, thứ mà đồ ăn thật thường thiếu.

Chẳng hạn, để giả tiếng nhai một miếng táo giòn rôm rốp, họ sẽ bẻ gãy một nhánh cần tây ngay sát micro. Cần tây có cấu trúc rỗng và mọng nước, khi gãy tạo ra âm thanh 'đanh' và sắc nét hơn táo gấp nhiều lần.

Còn những tiếng nhai nhóp nhép, sền sệt của nước sốt? Đó thường là kết quả của việc nhào trộn một bát mì ống lạnh ngắt hoặc bóp những miếng mút đẫm nước. Những đạo cụ này 'diễn' tròn vai đến mức đánh lừa được cả những cái bụng đói nhất.

Khoan, làm sao để tiếng cần tây khớp khít với cái miệng đang nhai?

Đây là lúc nghệ sĩ Foley trở thành một "vận động viên" nhịp điệu. Họ ngồi trong phòng thu, mắt dán chặt vào màn hình để "bắt" khoảnh khắc diễn viên nhai.

Khi răng diễn viên vừa chạm đồ ăn, họ phải bẻ cần tây ngay lập tức. Từng nhịp nhai phải khớp đến từng mili giây, giống như lồng tiếng cho đồ vật vậy.

Chỉ cần lệch một khung hình, sự giả tạo sẽ lộ ra ngay. Họ thường phải "diễn" đi diễn lại hàng chục lần để âm thanh và hình ảnh đồng bộ hoàn hảo.

Chẳng lẽ họ phải vác cả bao tải cần tây vào chỉ để thu âm?

Đúng là một "phim trường" thu nhỏ nhưng trông giống cái kho đồng nát hơn. Một phòng thu Foley tiêu chuẩn không chỉ có rau củ mà còn đầy rẫy những hố cát, sỏi, bồn nước và hàng tá đôi giày cũ nát chất đống.

Nghệ sĩ Foley là những kẻ "nhặt rác" vĩ đại. Họ tích trữ mọi thứ từ những chiếc ghế gỗ kót két đến mớ băng dính cũ, vì trong thế giới này, một cái nắp nồi rỉ sét có khi lại "diễn" ra tiếng va chạm kim loại hay hơn cả đồ thật.

Mọi thứ được sắp đặt lộn xộn một cách có tính toán để họ có thể với tay lấy bất cứ "diễn viên" nào ngay khi cảnh quay bắt đầu.