Tâm lý "xin lời khuyên" nhưng thực chất là tìm sự đồng thuận

Mấy đứa hay hỏi "Em có nên làm thế này không?" thực chất chẳng cần giải pháp đâu. Cái mấy đứa thèm là một cái gật đầu đồng bọn để hợp thức hóa cái quyết định vốn đã nằm sẵn trong đầu mình rồi.

Tâm lý học gọi đây là đi tìm sự xác nhận. Nếu lời khuyên ngược ý, mấy đứa sẽ gạt phắt vì "chị không hiểu chuyện". Nhưng chỉ cần ai đó nói đúng ý, mấy đứa sẽ tôn sùng đó là "lời khuyên vàng ngọc" ngay.

Bớt diễn vai người cầu thị lại đi. Thừa nhận đi, bạn chỉ đang tìm người "chống lưng" cho cái tôi của mình thôi. Tỉnh táo lên trước khi tự đào hố chôn mình vì mấy sự đồng thuận ảo đó!

Ủa, nếu đã quyết rồi thì cứ làm đại đi, mắc gì phải đi xin xỏ sự đồng ý?

Vì em nhát chứ sao! Tự làm tự chịu thì đau, nhưng có người "xúi" cùng thì cái sai đó bỗng dưng nhẹ tựa lông hồng.

Đây là chiêu trò "chia sẻ rủi ro" cho cái tôi. Nếu thất bại, em sẽ tự nhủ: "Do con nhỏ đó bảo hay mà", chứ không phải do mình chọn sai.

Em không tìm sự đồng ý, em đang tìm một cái bia đỡ đạn để đổ lỗi khi đời vả vào mặt thôi. Bớt hèn lại và tự cầm lái đời mình đi!

Người nghe không nhận ra họ đang bị lợi dụng làm bia đỡ đạn à?

Họ không khờ, họ chỉ đang tận hưởng cảm giác làm "bậc thầy". Khi em hỏi, em tặng họ liều dopamine cực mạnh – cái cảm giác sướng rơn vì thấy mình quan trọng và có quyền lực.

Đây là giao dịch ngầm: em bán sự tự chủ lấy an toàn giả tạo, họ bán sự tỉnh táo mua cái oai hão. Cả hai đang diễn kịch để huyễn hoặc nhau.

Tỉnh lại đi, họ chỉ thích ban phát lời khuyên chứ không gánh nợ đời hộ em. Đừng để mình thành con rối cho thiên hạ tập làm thánh nhân!

Cái giá cho sự 'an toàn giả tạo' này rốt cuộc là gì?

Đó là sự 'tàn phế' về mặt ý chí. Khi em quen dựa dẫm vào sự đồng thuận, cái cơ bắp tự quyết trong não em sẽ dần teo tóp vì chẳng bao giờ được vận động thực sự.

Em đánh mất luôn bản năng chịu trách nhiệm. Cứ mỗi lần đổ lỗi cho 'người ta xúi', em lại tự tước đi cơ hội được lớn lên từ sai lầm. Đây là một kiểu 'tự thiến' năng lực trưởng thành.

Cái giá đắt nhất là em trở thành kẻ 'tầm gửi'. Không chính kiến, không bản sắc, và luôn nơm nớp lo sợ nếu không có ai đó gật đầu cho phép em được sống.

Làm sao phân biệt được ai là người cầu thị, ai là kẻ tầm gửi?

Nhìn vào phản ứng của em khi nghe điều mình không muốn nghe ấy. Người thực sự cầu thị sẽ khựng lại để tư duy, còn kẻ tầm gửi sẽ nhảy dựng lên hoặc lờ tịt đi vì "người ta không hiểu mình".

Nếu em chỉ thấy sướng khi họ nói đúng ý, thì chúc mừng, em đang đi mua thuốc an thần chứ không phải tìm giải pháp. Lời khuyên thật thường đắng và khó nuốt, chứ không phải miếng bánh ngọt để em nhâm nhi cho vui cái tôi.

Tự soi gương đi: Em đang tìm lối thoát cho vấn đề, hay đang tìm một cái gật đầu để rũ bỏ trách nhiệm? Sự thật thường đau lòng, nhưng ít nhất nó không làm em liệt não.