Tại sao trào lưu 'chụp ảnh bằng webcam' bỗng gây sốt?

Giữa lúc dân tình đua nhau sắm điện thoại đời mới để chụp ảnh sắc nét đến từng lỗ chân lông, hội Gen Z lại rủ nhau quay về thời "đồ đá" với những bức ảnh webcam mờ căm và nhiễu hạt. Cái vẻ ngoài "xấu lạ" này thực chất là một tuyên ngôn thẩm mỹ Y2K cực gắt, phá vỡ mọi quy chuẩn về sự hoàn hảo.

Bí mật nằm ở những cảm biến đời cũ với độ phân giải thấp. Thay vì bắt trọn mọi khuyết điểm, chúng lại tự động "cà láng" khuôn mặt bằng một lớp nhiễu hạt và ánh sáng bạc phếch đặc trưng, tạo ra cảm giác hoài niệm mà chẳng filter nào nhái chuẩn được.

Chúng ta đang dùng công nghệ hiện đại để cố tái hiện lại sự thiếu sót của quá khứ. Một kiểu "nỗ lực để trông như không nỗ lực", biến những khung hình thiếu sáng thành một tác phẩm nghệ thuật đầy tính ngẫu hứng và đậm chất cá nhân.

Ủa, sao ngày xưa mình ghét cái sự mờ này mà giờ lại mê?

Đơn giản là vì chúng ta đang bị "ngộ độc" sự hoàn hảo. Khi camera AI hiện nay soi đến từng sợi lông tơ hay quầng thâm, nó vô tình tạo ra một áp lực tâm lý cực lớn. Việc quay lại với webcam giống như việc bạn được tháo lớp mặt nạ "4K" để sống thật hơn với những đường nét mờ ảo, không tì vết theo kiểu tự nhiên.

Cái sự "xấu" này thực ra rất nịnh mắt vì nó tạo ra khoảng trống cho trí tưởng tượng. Thay vì nhìn thấy một bức ảnh kỹ thuật số sắc lạnh và vô hồn, người ta thấy một khoảnh khắc có cảm xúc và chất riêng. Đó là lý do tại sao sự thiếu sót lại trở thành một thứ xa xỉ trong thời đại cái gì cũng phải "nét căng" như bây giờ.

Nhưng dùng filter mờ ảo trên điện thoại không phải nhanh hơn sao?

Dùng filter giống như đắp mặt nạ giả lên tượng sáp. Thuật toán điện thoại vẫn cố giữ lại độ chi tiết ở những chỗ không cần thiết, khiến bức ảnh trông bị "kịch" và thiếu tự nhiên.

Webcam thật lại "xấu" một cách chân thực do giới hạn vật lý. Những vệt sáng nhòe hay hạt nhiễu xuất hiện ngẫu nhiên theo ánh sáng thực tế, tạo nên cái chất riêng mà AI khó lòng "nhái" lại chuẩn xác.

Nó là sự khác biệt giữa đồ giả cổ và đồ cổ thật. Sự thiếu sót của phần cứng mang lại cảm giác ngẫu hứng mà sự tính toán của phần mềm không bao giờ có được.

Sao phần cứng 'cùi' lại làm được thứ mà phần mềm xịn chịu thua?

Vấn đề nằm ở chỗ AI luôn hoạt động theo quy luật. Khi bạn dùng filter, máy tính sẽ tính toán: "Chỗ này cần mờ 20%, chỗ kia thêm 5 hạt bụi". Kết quả là một sự sắp đặt quá ngăn nắp, khiến não bộ mình nhận ra ngay đó là đồ giả.

Ngược lại, webcam đời cũ giống như một chiếc cốc bị nứt. Những hạt photon ánh sáng khi đi vào cảm biến nhỏ xíu, lạc hậu sẽ bị "tràn" hoặc nhiễu do nhiệt độ, tạo ra những đốm sáng và vệt màu hoàn toàn ngẫu nhiên.

Nó giống như việc bạn cố tình vẽ một vết bẩn lên áo so với việc vô tình làm đổ cà phê thật. Cái sự "vô tri" của vật lý tạo ra một vẻ đẹp hỗn loạn mà không thuật toán nào sao chép được sự tự nhiên đó.

Liệu mình có thể lập trình cho AI biết 'sai' một cách ngẫu nhiên không?

Được, nhưng 'ngẫu nhiên' của máy tính thực chất là 'giả ngẫu nhiên' dựa trên toán học. Nó giống như việc bạn cố tình mặc đồ rách để làm style 'cái bang', nhìn vào là thấy ngay sự sắp đặt có chủ đích.

Còn cái 'sai' của webcam là lỗi thật từ vật lý. Khi linh kiện nóng lên, các hạt electron chạy loạn xạ do tác động của nhiệt độ hay độ ẩm môi trường. Sự hỗn loạn này hoàn toàn không có kịch bản nào soạn sẵn cả.

AI chỉ đang 'diễn' lại sự hỏng hóc, còn webcam thực sự đang 'vật lộn' với giới hạn phần cứng của nó. Chính sự vụng về không tính toán đó mới tạo nên cái chất riêng không thể sao chép.