
Tại sao ta lại tin rằng ngôn từ có thể nắm bắt được một thực tại mà chúng chẳng bao giờ chạm tới trọn vẹn?
Bạn đã bao giờ thử dùng lưới để bắt gió chưa? Đó chính là cách ta dùng ngôn từ để phác họa thực tại. Nhưng tại sao lại dùng lưới bắt gió?
Bởi vì dù không thể giữ được gió, tấm lưới vẫn cho ta biết gió thổi về đâu. Ngôn từ cũng như những tấm bản đồ nguệch ngoạc vẽ bằng sáp màu. Bản đồ của một ngọn núi đâu phải là chính ngọn núi đó, phải không?
Nhưng nếu thiếu đi tấm bản đồ thô sơ ấy, làm sao ta có thể tìm thấy nhau? Ta tin vào ngôn từ, bởi lẽ đó là những cây cầu duy nhất nối liền những tâm trí cô độc.
Hãy quan sát người ngồi cạnh bạn. Nếu họ đột nhiên đau răng dữ dội, liệu bạn có cảm nhận được gì không? Chẳng phải nỗi đau đó hoàn toàn vô hình với bạn sao?
Phải chăng ta đều sinh ra trong sự giam cầm của chính hộp sọ mình, tự xem một cuốn phim nội tâm mà không ai khác thấy được? Nhưng liệu có day dứt không khi chứng kiến một điều tuyệt đẹp mà chẳng thể sẻ chia?
Sự cô lập tuyệt đối này há chẳng phải là trạng thái tự nhiên của ý thức? Nếu vậy, ngôn từ, dù vụng về đến đâu, chẳng phải là công cụ duy nhất để ta mời người khác bước vào thế giới riêng tư của mình sao?
Bạn có từng tự hỏi tại sao một trò đùa lại vô vị nếu thiếu tiếng cười đồng điệu? Phải chăng đó chỉ là nhu cầu bầu bạn, hay ta đang tìm kiếm bằng chứng cho sự tồn tại của chính mình?
Nếu bạn ngắm một hoàng hôn tuyệt mỹ hoàn toàn đơn độc, liệu bạn có hoài nghi đó chỉ là ảo ảnh? Nếu việc chia sẻ thực chất là một tấm gương phản chiếu thì sao?
Khi ai đó gật đầu thấu hiểu, chẳng phải họ đang xác thực thực tại của bạn ư? Có lẽ ta khao khát chia sẻ vì, nếu thiếu đi nhân chứng cho thế giới nội tâm, liệu ta có khác gì những bóng ma đang ám ảnh chính tâm trí mình?
Đã bao giờ bạn bừng tỉnh sau một cơn ác mộng, tim đập thình thịch, rồi nhận ra tất cả chỉ là hư vô? Não bộ của ta vốn bị nhốt trong một hộp sọ tối tăm, chỉ có thể không ngừng phỏng đoán thế giới bên ngoài.
Nếu tâm trí có thể tự vẽ nên quái vật khi ngủ, làm sao bạn dám tin nó hoàn toàn lúc thức giấc? Trực giác mách bảo rằng các giác quan rất mong manh, dễ bị đánh lừa bởi ảo ảnh hay định kiến.
Vì không thể bước ra khỏi tâm trí để tự kiểm chứng, ta mượn người khác làm mỏ neo. Khi hai người cùng thấy một điều, nó thôi là ảo giác và trở thành chân lý.
Chúng ta có bao giờ thực sự biết chắc? Nếu hai lữ khách cùng thấy một ảo ảnh hồ nước trên sa mạc, liệu sự đồng tình đó có biến nó thành sự thật?
Vì con người có chung cấu tạo sinh học, chẳng phải chúng ta cũng chia sẻ những điểm mù y hệt nhau? Não bộ chúng ta vốn dễ mắc phải cùng những cú lừa và ảo giác thị giác.
Vậy, sự đồng thuận có bảo chứng cho thực tại, hay chỉ là sự nhất trí? Phải chăng ta coi nhận thức chung là chân lý, chỉ vì bấu víu vào một ảo giác tập thể vẫn an toàn hơn là đơn độc dò dẫm giữa thế giới này?
Chủ đề liên quan
Tại sao các lục địa trên Trái Đất lại không ngừng di chuyển?
Tại sao chúng ta chỉ luôn nhìn thấy một phía duy nhất của Mặt Trăng?
Tại sao con người lại có xu hướng tin vào những thuyết âm mưu?
Nhân loại sẽ tìm thấy mục đích sống ra sao khi máy móc đảm nhận mọi lao động thể chất và trí óc?
Tại sao chúng ta lại khao khát lập trình di truyền cho con cái tương lai hệt như viết phần mềm vậy?
Làm thế nào vướng mắc lượng tử cho phép thông tin dường như bất chấp không gian và thời gian?