Tại sao Cách mạng Công nghiệp lại bắt đầu ở Anh thay vì Trung Quốc?

Tại sao một hòn đảo nhỏ lại dựng lên những nhà máy đầu tiên, còn một đế chế khổng lồ thì không? Hãy thử tưởng tượng việc xây một lâu đài Lego.

Nếu có vô số người sẵn sàng làm giúp miễn phí, bạn có dốc tiền mua robot thay thế không? Hẳn là không! Đó chính là Trung Quốc. Họ có hàng triệu nhân công, khiến sức lao động cực kỳ rẻ mạt.

Nhưng sẽ ra sao nếu thù lao bị đẩy lên cao ngất ngưởng, còn bạn lại ngồi trên một mỏ pin robot giá rẻ? Đó là nước Anh! Nhân công đắt đỏ, nhưng than đá lại quá rẻ. Vậy thì, tại sao không phát minh ra máy móc để tiết kiệm chi phí?

Điều gì khiến lao động Anh đắt đỏ hơn nhiều so với công nhân Trung Quốc?

Giá trị của người lao động đến từ kỹ năng, hay đơn thuần là từ những lựa chọn thay thế của họ?

Tại Anh, nông nghiệp hiệu quả đã đẩy người dân về đô thị giữa lúc thương mại toàn cầu bùng nổ. Nếu giới chủ muốn có người chịu đựng công việc xưởng máy cực nhọc, họ phải đưa ra mức thù lao đủ hấp dẫn. Đơn giản là công nhân Anh có những lựa chọn kinh tế tốt hơn.

Ngược lại, hãy nhìn vào sự bùng nổ dân số tại Trung Quốc. Khi đất đai khan hiếm và hàng triệu người tuyệt vọng tìm cách sinh tồn, ai nắm giữ quyền thương lượng? Chính là giới chủ. Sự tuyệt vọng tự nhiên đã đẩy giá sức lao động xuống tận đáy.

Nông nghiệp Anh đã trở nên hiệu quả đến mức đẩy người dân vào các thành phố như thế nào?

Tại sao phải mua hạt giống tốt nếu cừu hàng xóm sẽ ăn sạch? Nhiều thế kỷ, đất đai ở Anh được dùng chung. Rất công bằng, nhưng liệu ai dám mạo hiểm thử nghiệm kỹ thuật mới?

Rồi bước ngoặt xuất hiện. Các địa chủ giàu có rào lại cánh đồng chung thành trang trại tư nhân. Đột nhiên, nếu bạn cải tiến cái cày hay luân canh cây trồng, bạn được giữ trọn lợi nhuận.

Điều này có tạo ra nhiều lương thực hơn? Chắc chắn. Nhưng nó có tước đoạt đất đai của nông dân nghèo, buộc họ dạt về thành phố làm công nhân nhà máy? Hoàn toàn chính xác.

Làm thế nào các địa chủ giàu có giành được quyền rào chắn những cánh đồng chung của cộng đồng?

Ai thực sự sở hữu mảnh đất dưới chân chúng ta? Bao đời nay, dân làng luôn chia sẻ đất đai. Nhưng truyền thống liệu có đứng vững trước pháp luật?

Các địa chủ giàu có không lén lút dựng hàng rào trong đêm. Họ tìm đến chính quyền. Thông qua các Đạo luật Rào đất, Nghị viện đã hợp pháp hóa việc tước bỏ quyền cộng đồng.

Phải chăng tiến bộ luôn đòi hỏi sự hy sinh? Bằng cách biến đất chung thành tài sản tư, họ đã tạo ra khối của cải nông nghiệp khổng lồ, nhưng đồng thời tước đi phương thức sinh tồn ngàn đời của nông dân.

Tại sao Nghị viện lại đồng ý thông qua Đạo luật Rào đất, đứng về phía một nhóm nhỏ địa chủ giàu có thay vì phần đông nông dân?

Ai là người đặt ra luật chơi? Thường thì đó chính là những người sở hữu bàn cờ.

Ở nước Anh thế kỷ 18, Nghị viện không do dân thường bầu ra. Để có một ghế trong chính phủ, bạn phải sở hữu một lượng đất đai khổng lồ. Những nhà lập pháp và các địa chủ giàu có thực chất chỉ là một!

Khi giới nhà giàu xin phép chính phủ để rào lại các cánh đồng chung, về cơ bản là họ đang tự xin phép chính mình. Liệu sự công bằng thực sự có tồn tại khi thẩm phán và nguyên đơn dùng chung một chiếc ví?