Hiện tượng 'gatekeeping' để tỏ ra bản thân khác biệt

Gatekeeping thực chất là một cú lừa của cái tôi. Bạn tìm được quán cà phê "hidden gem" hay band nhạc indie cực suy, rồi giấu nhẹm đi như báu vật gia truyền vì sợ nó bị "mất chất" khi quá nhiều người biết đến.

Cơ chế ở đây là dùng sự khan hiếm để đắp nặn giá trị ảo. Khi là người duy nhất biết thứ gì đó hay ho, bạn tự mặc định mình có gu hơn người, thuộc về một nhóm tinh hoa tự phong để lấp đầy sự tự ti bên trong.

Nhưng tỉnh lại đi cưng, nếu cái "gu" đó là thứ duy nhất khiến bạn thấy mình đặc biệt, thì thực ra bạn nhạt nhẽo đến mức phải bấu víu vào sự thiếu hiểu biết của người khác để thấy mình có giá trị đấy.

Ủa, vậy tại sao mình lại sợ trở nên 'đại trà' đến thế?

Vì hiện nay, 'đại trà' đồng nghĩa với tàng hình. Bạn sợ nếu không có cái gu lạ lẫm nào đó để khoe ra, bạn sẽ chỉ là một hạt cát mờ nhạt không ai thèm ngó tới.

Thay vì bỏ công rèn luyện bản sắc thật, bạn chọn 'mua' sự khác biệt bằng sở thích ngách để nhanh chóng có cảm giác làm nhân vật chính. Đó là lối tắt của sự lười biếng.

Người có nội hàm thì uống trà đá vẫn thần thái. Chỉ những tâm hồn rỗng tuếch mới phải dùng 'đồ hiếm' để làm trang sức cho sự tồn tại của mình thôi.

Thế rốt cuộc cái "bản sắc thật" hay "nội hàm" đó đào đâu ra?

Nội hàm không phải là thứ bạn có thể "add to cart" trên Shopee hay săn lùng ở mấy tiệm đồ cũ. Nó là kết quả của việc bạn va chạm với đời, biết đặt câu hỏi và có quan điểm riêng thay vì chỉ đi "copy-paste" sở thích của người khác.

Nó nằm ở cách bạn xử lý một cuốn sách, cách bạn đối nhân xử thế khi không có ai nhìn vào, chứ không phải cái mác "indie" hay "vintage" bạn dán lên người. Đó là sự tự tin toát ra từ kiến thức thật và trải nghiệm thật.

Ngừng làm "ma-nơ-canh" treo đồ của thiên hạ đi. Hãy tập trung vào việc học, làm và sai. Khi bạn đủ giỏi và đủ sâu, tự khắc bạn sẽ tỏa sáng mà chẳng cần một món đồ "ngách" nào bảo chứng cả.

Khoan, vậy cứ phải đâm đầu vào thất bại mới gọi là có nội hàm?

Nhầm to rồi em ơi. Thất bại mà không biết rút kinh nghiệm thì chỉ là "ngu bền vững" chứ nội hàm cái nỗi gì. Đừng có lấy cái mác "trải nghiệm" ra để bao biện cho sự cẩu thả của mình.

Nội hàm nó nằm ở cái "hậu" thất bại. Khi bị đời vả cho tỉnh người, em chọn ngồi đó ăn vạ hay đứng dậy phân tích xem cú vả đó đến từ đâu để lần sau không còn "dính chưởng"?

Cái bản lĩnh đứng lên sau mỗi lần "ngã ngựa" chính là thứ tạo nên độ dày cho tâm hồn. Đừng chỉ sưu tầm thất bại như sưu tầm tem, hãy biến nó thành bài học xương máu để không ai có thể "dắt mũi" em được nữa.

Làm sao phân biệt được 'bài học xương máu' và 'văn vở đổ lỗi'?

Dễ lắm, nhìn vào 'chủ ngữ' trong lý do của em là rõ. Nếu toàn 'tại sếp hãm', 'tại trap boy' hay 'tại số đen', thì em đang diễn vai nạn nhân chứ học hành gì tầm này.

Bài học thật sự phải 'đau' ở cái tôi. Đó là khi em dám thừa nhận: 'Mình tham nên bị lừa', hoặc 'mình lười nên hỏng việc'. Thuốc đắng mới trị được bệnh 'ngây thơ'.

Ngừng dùng hoàn cảnh làm bình phong. Khi nào thấy 'nhột' vì cái sai của chính mình thay vì ấm ức vì người khác, lúc đó em mới thực sự có nội hàm.