Xác suất 'về bờ' khi 'chốt' các căn hộ chung cư mini

Mua chung cư mini thực chất là một ván "tất tay" với pháp lý mà phần thắng thường nghiêng về phía... hên xui. Bạn bỏ tiền tỷ để đổi lấy một căn hộ thường dính lỗi "ba không": không sổ riêng, không chuẩn phòng cháy, và không dễ đẩy hàng khi cần tiền gấp.

Cơ chế ở đây giống hệt trò chuyền bom: ai cầm cuối cùng khi thanh tra gõ cửa hoặc có biến cố thì người đó "toang". Lợi nhuận cho thuê trông có vẻ đều, nhưng nếu tính cả rủi ro mất trắng vì pháp lý hay khó sang tay, thì xác suất "về bờ" của bạn mỏng chẳng khác gì tờ giấy viết tay mua bán.

Ủa, không có sổ riêng thì lấy cái gì làm bằng chứng sở hữu?

Thường thì họ dùng "vi bằng" hoặc hợp đồng hứa mua hứa bán. Nghe tên thì kêu đấy, nhưng thực chất nó chỉ là tờ giấy xác nhận: "Tôi có thấy ông A đưa tiền cho ông B". Nó không có giá trị pháp lý để thay thế sổ đỏ đâu.

Hãy tưởng tượng bạn cầm một tờ vé số trúng giải nhưng lại bị rách mất mã vạch. Bạn biết mình trúng, ông bán vé biết bạn trúng, nhưng ra đến đại lý thì họ lắc đầu vì không đúng quy chuẩn của "nhà đài".

Mọi giao dịch lúc này chỉ dựa trên "kèo tín". Nếu chủ đầu tư tử tế thì không sao, chứ nếu họ "bùng" hoặc tòa nhà bị cưỡng chế vì xây sai phép, tờ giấy đó chỉ còn tác dụng làm kỷ niệm cho một bài học đắt giá.

Lỡ chủ đầu tư 'bùng' mất thì tờ vi bằng có giúp mình kiện được không?

Kiện được, nhưng giống như đòi nợ kẻ đã "bốc hơi". Bạn chỉ có thể kiện đòi tiền chứ không đòi được nhà, vì căn hộ đó không tồn tại trên sổ sách nhà nước.

Bạn sẽ từ "chủ nhà" thành "chủ nợ" không tài sản đảm bảo. Khi chia tài sản phá sản, bạn đứng bét bảng, sau cả ngân hàng và các bên có thế chấp.

Thắng kiện trên giấy thì dễ, lấy được tiền mới khó. Giống như thắng ván bài mà đối thủ đã lật bàn bỏ chạy, để lại cho bạn đống giấy lộn.

Sao mình bỏ tiền thật mà lại bị xếp sau cả ngân hàng vậy?

Vì trên giấy tờ, cái "nhà" bạn mua thực chất không tồn tại. Thứ duy nhất có thật là mảnh đất tổng, mà mảnh này thường đã được chủ đầu tư đem đi "cắm" ở ngân hàng để lấy vốn từ trước rồi.

Ngân hàng là chủ nợ có "đồ cầm cố" nên họ được quyền ưu tiên hốt bạc trước. Bạn không có sổ đỏ riêng, tức là không có tài sản thế chấp, nên chỉ được xếp vào hàng "nợ cỏ". Đợi các ông lớn chia chác xong, nếu còn cái nịt thì bạn mới được cầm về.

Khoan, đất đang thế chấp mà họ vẫn ngang nhiên xây bán được sao?

Về lý thì không, nhưng thực tế đây là chiêu "tay không bắt giặc" cực kỳ phổ biến. Chủ đầu tư dùng sổ đỏ miếng đất tổng để vay vốn ngân hàng lấy kinh phí xây dựng.

Ngân hàng chỉ quan tâm đến tờ sổ đỏ trong két sắt. Việc chủ đầu tư tự ý chia nhỏ mặt sàn rồi bán "chui" cho bạn là giao dịch ngầm, hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của nhà đài.

Kết quả là một miếng đất bị "xẻ thịt" làm hai: phần xác là căn hộ bán cho bạn, còn phần hồn là giấy tờ nằm ở ngân hàng. Khi chủ đầu tư "đứt bóng", ngân hàng cứ theo luật mà siết phần hồn, bỏ mặc bạn ôm cái xác không giấy tờ.