Vì sao voucher giảm giá thường khiến bạn chi tiêu thêm?

Tấm voucher giảm giá 30k thực chất là một "chiếc vé" mời bạn vào mê cung chi tiêu. Để kích hoạt nó, các ứng dụng thường đặt ra một cái bẫy ngọt ngào mang tên "giá trị đơn hàng tối thiểu".

Khi thấy mình còn thiếu vài chục nghìn nữa mới được giảm giá, não bộ sẽ nảy sinh cảm giác sợ bị "lỗ". Bạn thà bỏ thêm 100k để mua một món đồ không thực sự cần thiết, chỉ để đổi lấy cảm giác chiến thắng khi thấy dòng chữ "đã áp dụng mã giảm giá".

Kết quả là thay vì tiết kiệm, bạn lại vừa tự nguyện "cúng" thêm tiền cho cửa hàng chỉ vì một con số ảo giác.

Ủa, tiền vẫn trong túi mình mà, sao lại cảm thấy bị "lỗ" nhỉ?

Ngay khoảnh khắc ứng dụng gửi thông báo tặng bạn mã giảm giá, não bộ đã tự động "đánh dấu chủ quyền" với số tiền đó rồi. Bạn coi cái voucher 30k kia là tài sản của mình, chứ không còn là một lời mời chào xa lạ nữa.

Thế nên, khi để mã hết hạn hoặc không đủ điều kiện dùng, bạn cảm giác như vừa bị ai đó giật mất tờ tiền ngay trước mắt. Cảm giác "mất mát" này gây khó chịu đến mức bạn sẵn sàng chi thêm 100k chỉ để... bảo vệ 30k vốn đã nằm trong tay mình.

Trong tâm lý học, đây gọi là hiệu ứng sợ mất mát. Chúng ta thường có xu hướng ghét việc bị tước đi thứ gì đó gấp đôi so với niềm vui khi nhận được một thứ có giá trị tương đương.

Cái cơ chế ghét mất mát này từ đâu mà ra vậy?

Đây là bản năng từ thời tổ tiên. Trong môi trường hoang dã, mất một bữa ăn có thể gây tử vong, còn tìm thêm được chút đồ ăn chỉ là chuyện vui thêm thôi.

Vì thế, não ưu tiên bảo vệ cái đang có để sinh tồn. Nó coi sự mất mát là mối đe dọa cực lớn, nên mới kích hoạt chuông cảnh báo drama như vậy.

Ngày nay, bộ não vẫn dùng hệ thống cũ kỹ đó để phản ứng với một cái voucher. Nó không phân biệt được giữa việc mất mạng và mất mã giảm giá đâu!

Nhưng xã hội hiện đại rồi, sao não vẫn cứ 'lạc hậu' thế?

Tiến hóa là quá trình rùa bò, không nhanh như cách bạn cập nhật iOS đâu. Trong khi công nghệ đổi thay từng ngày, bộ não sinh học cần hàng chục nghìn năm mới sửa được một nếp gấp bản năng gốc.

So với lịch sử nhân loại, kỷ nguyên mua sắm online chỉ như một cái chớp mắt. Não bạn vẫn đang chạy "hệ điều hành" đồ đá, nơi việc tích trữ mọi thứ là ưu tiên hàng đầu để sống sót qua mùa đông.

Các app mua sắm chính là những "hacker" tâm lý. Họ khai thác lỗ hổng phần mềm cũ kỹ này để khiến bạn coi cái voucher quan trọng chẳng kém gì một bữa ăn sinh tồn.

Vậy mấy 'hacker' này thường dùng chiêu gì để hack mình thế?

Chiêu phổ biến nhất chính là tạo ra sự khan hiếm giả tạo. Khi thấy dòng chữ "Chỉ còn 1 sản phẩm" hoặc đồng hồ đếm ngược đỏ rực, não đồ đá của bạn sẽ nhảy dựng lên vì sợ mất cơ hội "săn bắn" tốt.

Ngoài ra, họ còn dùng "hiệu ứng đám đông". Những thông báo như "100 người khác cũng đang xem" khiến bạn tin rằng đây là món hời không thể bỏ qua, vì nếu không nhanh tay, "bộ lạc" khác sẽ lấy mất.

Tất cả chỉ để đẩy bạn vào trạng thái "mua ngay kẻo lỡ", khiến phần não lý trí chưa kịp khởi động thì tay đã bấm nút thanh toán xong rồi.