Vì sao tiền lương thường không đuổi kịp đà tăng giá?

Cứ mỗi sáng, ly trà sữa hay bát phở đầu ngõ lại âm thầm tăng giá, nhưng con số trên bảng lương của bạn thì vẫn "bất biến" như hóa thạch. Giới kinh tế gọi đây là hiện tượng "tiền lương cứng nhắc".

Trong khi các cửa hàng thay giá menu chỉ trong một nốt nhạc khi xăng tăng, thì lương lại bị trói chặt bởi hợp đồng và kỳ hạn xét duyệt cả năm trời.

Chủ doanh nghiệp thường đợi đến khi mọi thứ quá đắt đỏ mới chịu nhúc nhích tăng lương. Đó là cuộc đua mà giá cả phóng mô tô, còn lương thì đi bộ lững thững phía sau.

Ủa, vậy sao công ty không tăng lương mỗi tháng cho bằng giá phở?

Nghe thì công bằng, nhưng việc thay đổi lương liên tục sẽ kéo theo một mớ bòng bong về bảo hiểm, thuế và thủ tục pháp lý cực kỳ rắc rối cho bộ phận kế toán.

Nếu lương nhảy múa như giá xăng, doanh nghiệp sẽ không thể lập kế hoạch kinh doanh. Sự "cứng nhắc" này là cái mỏ neo giúp cả sếp lẫn bạn có con số ổn định để tính toán.

Hơn nữa, đàm phán lương rất tốn thời gian. Chẳng sếp nào muốn ngồi "mặc cả" lại với bạn mỗi sáng chỉ vì bát phở vừa tăng giá cả.

Rốt cuộc sếp gặp rắc rối gì nếu không chốt được con số lương cố định?

Hãy tưởng tượng sếp bạn đang lái một con thuyền mà lương nhân viên là chi phí nhiên liệu lớn nhất. Nếu giá xăng cứ đổi xoạch xoạch theo từng cây số, sếp sẽ chẳng biết mình có đủ tiền để đi đến đích hay không.

Khi không chốt được lương, công ty không thể định giá sản phẩm. Nếu tháng này lương tăng, sếp buộc phải tăng giá bán ngay lập tức. Khách hàng thấy giá nhảy múa liên tục sẽ sớm quay lưng, và thế là doanh thu của công ty dễ rơi vào cảnh... báo động đỏ.

Sự ổn định giúp doanh nghiệp tự tin đầu tư máy móc hay mở rộng văn phòng. Nếu mọi thứ đều biến động, sếp sẽ chỉ suốt ngày lo "chữa cháy" chi phí thay vì tập trung phát triển để kiếm tiền về nuôi bộ máy.

Nhưng sếp không thể bớt lời một chút để giữ chân khách hàng à?

Nghe thì có vẻ sếp đang "tham", nhưng thực tế biên lợi nhuận của nhiều ngành mỏng dính như tờ giấy vậy. Nếu lương tăng mà sếp không tăng giá bán, khoản lãi ít ỏi đó có thể bốc hơi sạch sành sanh trong một nốt nhạc.

Lợi nhuận không chỉ để sếp hưởng thụ, mà còn là "túi khí" bảo vệ công ty trước tiền thuê mặt bằng, điện nước hay máy móc hỏng. Nếu cứ lấy lãi bù vào chi phí mãi, con thuyền doanh nghiệp sẽ sớm cạn sạch tiền mặt.

Một khi "túi khí" này xẹp lép, chỉ cần một biến động nhỏ cũng đủ khiến công ty phá sản. Lúc đó, không chỉ là chuyện lương thấp hay cao, mà ngay cả cái "cần câu cơm" của bạn cũng không còn nữa.

Khoan, nếu sếp chỉ cần làm ăn hòa vốn để trả lương cao thì có ổn không?

Hòa vốn giống như đi xe máy mà bình xăng luôn ở vạch đỏ. Chỉ cần một ngày vắng khách hay một chiếc máy tính hỏng, sếp sẽ không có tiền xoay xở vì không có khoản lãi dự phòng nào cả.

Không có lãi cũng đồng nghĩa với việc công ty đứng yên. Sẽ không có tiền để mua máy móc xịn hơn hay mở rộng quy mô. Nếu công ty không lớn lên, cơ hội tăng lương hay thăng tiến của bạn cũng biến mất.

Lợi nhuận chính là "nhựa sống". Một doanh nghiệp chỉ hòa vốn là một doanh nghiệp đang "ngáp hối", không đủ sức bền để bảo vệ nhân viên khi sóng gió thực sự ập đến.