Vì sao giá tiền thường kết thúc bằng con số 9?

Đừng tưởng 199k và 200k chỉ cách nhau một nghìn lẻ. Thực tế, con số 9 ở cuối là một "cú lừa" thị giác cực gắt khiến não bộ chúng ta tự động làm tròn xuống thay vì làm tròn lên.

Hiện tượng này gọi là hiệu ứng chữ số bên trái. Vì chúng ta đọc từ trái sang phải, bộ não sẽ "chốt đơn" ngay khi vừa nhìn thấy con số đầu tiên. Số 1 trong 199k tạo cảm giác món đồ thuộc phân khúc "một trăm mấy", rẻ hơn hẳn cảm giác "hai trăm" đầy áp lực.

Cứ thế, chỉ cần bớt đi một đồng, người bán đã khiến ví của bạn "mềm lòng" hơn hẳn mà bạn chẳng hề hay biết.

Ủa, nếu biết tỏng là chiêu trò rồi thì nó còn hiệu quả không?

Khổ nỗi là bộ não chúng ta cực kỳ lười biếng. Dù bạn có là "chiến thần săn sale" đi chăng nữa, hệ thống xử lý hình ảnh vẫn luôn nhanh hơn tư duy logic một bước.

Nó giống như việc xem phim kinh dị vậy. Dù biết thừa con ma là do diễn viên đóng và kỹ xảo dựng lên, nhưng khi nó nhảy xổ ra, bạn vẫn sẽ giật mình theo bản năng.

Con số 9 này đánh thẳng vào tiềm thức, tạo ra một "cú hích" cảm xúc khiến bạn thấy món đồ hời ngay lập tức, trước khi lý trí kịp tỉnh táo để can ngăn cái tay chốt đơn.

Vậy cái sự 'lười biếng' này của não bộ từ đâu mà ra thế?

Thực ra, não bộ là một "kẻ tiết kiệm năng lượng" khét tiếng. Nó ngốn tới 20% năng lượng cơ thể nên luôn dùng các "lối tắt" để xử lý thông tin nhanh mà không tốn sức.

Việc làm tròn 199 lên 200 thực chất là một phép tính. Trong khi đó, nhìn số đầu tiên rồi "chốt" luôn lại ít tốn calo hơn. Não bạn chỉ đang chọn chế độ "tiết kiệm pin" thôi.

Đây là di sản thời tiền sử: quyết định nhanh quan trọng hơn là tính toán chi li. Các nhãn hàng chỉ đang dùng chính cơ chế này để "săn" ví bạn.

Rốt cuộc còn những 'lối tắt' nào khác khiến ví mình 'xẹp' nhanh thế?

Nhiều vô kể! Điển hình là 'hiệu ứng chim mồi'. Hãy tưởng tượng bạn mua bắp rang: cỡ nhỏ 50k, cỡ lớn 90k. Thường bạn sẽ thấy 90k là đắt và chọn cỡ nhỏ để tiết kiệm.

Nhưng nếu có thêm cỡ vừa giá 85k, não bạn sẽ 'chốt' cỡ lớn ngay vì thấy chỉ cần thêm 5k là được hẳn túi to. Cỡ vừa ở đây chính là con 'chim mồi' được tung ra.

Nó tạo ra một lối tắt so sánh giả, khiến bạn thấy mình thông thái khi chọn món hời nhất. Thực tế, bạn vừa chi nhiều hơn dự định ban đầu rồi đấy.

Chẳng lẽ não mình không có cái 'thước đo' giá trị sẵn trong đầu sao?

Sự thật phũ phàng là không. Con người cực kỳ kém trong việc định giá mọi thứ độc lập. Bạn chẳng biết một ly cà phê thực sự đáng giá bao nhiêu, trừ khi so sánh nó với ly bên cạnh.

Não bộ luôn cần một 'điểm tựa' để đánh giá, gọi là hiệu ứng mỏ neo. Khi thấy một chiếc túi 20 triệu, chiếc ví 2 triệu bỗng trở nên 'rẻ', dù thực tế nó vẫn là khoản chi lớn.

Nhãn hàng chỉ việc thả một cái 'mỏ neo' thật nặng vào tâm trí bạn, và thế là toàn bộ hệ thống định giá của bạn sẽ bị xoay như chong chóng ngay lập tức.