Văn hóa 'hustle culture' và cái bẫy của sự bận rộn liên tục

Hustle culture biến sự bận rộn thành một kiểu "flex" thượng đẳng. Chúng ta lao vào deadline để thấy mình có ích, nhưng thực chất chỉ là đang chạy trên máy chạy bộ: mồ hôi đổ đầm đìa mà vẫn đứng yên một chỗ.

Bộ não bị lừa bởi dopamine khi gạch bỏ to-do list "vô tri". Bạn nhầm tưởng lấp đầy lịch trình là năng suất, nhưng thực tế chỉ là đang khỏa lấp nỗi sợ bị bỏ lại phía sau.

Càng "hustle", cái bẫy càng thắt chặt. Đến lúc kiệt sức, ta mới nhận ra mình không phải chiến thần, mà chỉ là nạn nhân của hội chứng "sợ rảnh rỗi".

Ủa, rảnh rỗi thì sướng chứ sao lại phải sợ?

"Rảnh thì sướng" chỉ đúng khi tâm trí bạn bình yên thôi. Còn với dân "hustle", rảnh rỗi là lúc tiếng chuông báo động FOMO vang lên inh ỏi. Bạn nhìn quanh thấy ai cũng đang "chạy", còn mình ngồi im thì tự dưng thấy mình... phế.

Cái cảm giác tội lỗi đó đến từ việc chúng ta bị "tẩy não" rằng giá trị bản thân tỉ lệ thuận với số việc mình làm. Không có deadline để chạy, bạn buộc phải đối mặt với chính mình, và đó thường là cuộc đối thoại mà chẳng ai muốn tham gia cả.

Khoan, nói chuyện với chính mình thôi mà, có gì mà phải né?

Tưởng tượng tâm trí bạn như căn phòng bừa bộn, còn công việc là cái "tai nghe chống ồn". Khi hustle, bạn không nghe thấy tiếng lo âu bám bụi trong góc.

Khi rảnh, "nhạc" tắt, sự im lặng bỗng chói tai. Bạn buộc phải nghe những câu hỏi cực thấm: "Mình là ai nếu không có job này?", "Mình đang làm gì với đời mình?".

Né tránh chính mình là né tránh cảm giác trống rỗng. Ta sợ phát hiện ra đằng sau sự bận rộn, mình chẳng còn gì khác.

Nhưng cái 'trống rỗng' đó rốt cuộc là cái gì mà đáng sợ vậy?

Hãy tưởng tượng bạn là một chiếc smartphone cực xịn nhưng... không cài bất kỳ app nào và chẳng có kết nối mạng. Bạn có 'phần cứng' (thân xác, bằng cấp) nhưng lại hoàn toàn trống rỗng về phần 'nội dung' bên trong.

Khi bận rộn, bạn dùng deadline để lấp đầy bộ nhớ. Đến lúc ngồi yên, bạn chợt nhận ra mình không có sở thích, không có chính kiến, cũng chẳng biết mình thực sự là ai nếu không có ai đó giao việc hay đặt KPI cho mình.

Sự trống rỗng đó đáng sợ vì nó nhắc bạn rằng: bấy lâu nay bạn chỉ là một 'công cụ' chạy bằng cơm để thực hiện giấc mơ của người khác, chứ chưa thực sự xây dựng được một bản sắc riêng cho chính mình.

Vậy làm sao phân biệt được bản sắc thật với mấy thứ 'copy-paste' từ mạng?

Cách đơn giản nhất là nhìn vào "động cơ". Những thứ "copy-paste" thường đi kèm với áp lực phải "flex". Bạn làm chúng chỉ để trông cho giống "người ta" hoặc để không bị lạc quẻ trên Newsfeed, dù thực tâm bạn thấy mệt mỏi và gượng ép.

Bản sắc thật lại là những thứ bạn làm ngay cả khi không có ai nhìn vào và chẳng nhận được cái "like" nào. Nó là cái playlist "gu mặn" bạn nghe một mình, hay sở thích kỳ quặc nào đó khiến bạn thấy thực sự dễ chịu thay vì thấy áp lực phải hoàn hảo.

Nếu bạn làm gì đó mà không cần sự công nhận của đám đông để thấy mình có giá trị, thì đó chính là những "app" xịn nhất do chính bạn tự viết code cho cuộc đời mình.