Thói quen lấy gương tỷ phú bỏ học để lười biếng

Bill Gates bỏ Harvard không phải để nằm nhà ngủ nướng, mà vì ông ấy bận điều hành một đế chế sắp thay đổi thế giới.

Bạn thích lôi gương tỷ phú ra làm lá chắn vì nó xoa dịu cảm giác tội lỗi khi lười biếng. Đó là ngụy biện kẻ sống sót: bạn chỉ nhìn thấy vài người hùng trên đỉnh núi mà lờ đi hàng triệu kẻ trắng tay dưới vực sâu.

Họ bỏ học vì trường lớp quá chậm so với họ, còn bạn muốn bỏ vì bản thân quá chậm so với trường lớp. Đừng đánh tráo khái niệm để nuông chiều sự yếu kém của mình.

Khoan, sao não mình lại tự động lọc bỏ mấy người thất bại?

Vì kẻ thất bại thì không có micro. Những người trắng tay chẳng bao giờ được mời lên bìa tạp chí hay diễn thuyết để kể về việc họ đã phá sản như thế nào. Bạn chỉ thấy những chiếc máy bay đầy vết đạn trở về, chứ không thấy những chiếc đã tan xác dưới đáy biển.

Não bạn vốn dĩ thích những lối tắt dễ chịu. Nó muốn tin vào công thức "Bỏ học + Đam mê = Tỷ phú" vì nó nghe có vẻ khả thi và đầy cảm hứng. Thừa nhận rằng 99% kẻ bỏ học sẽ chật vật kiếm ăn cả đời thì quá đau đớn và... mất công phải học tiếp.

Bạn chọn nhìn vào "kẻ sống sót" để tự huyễn hoặc rằng mình cũng là ngoại lệ, thay vì chấp nhận sự thật mình chỉ là một người bình thường đang lười biếng.

Ủa, vậy cứ phải đâm đầu vào mấy tấm gương thất bại thì mới tỉnh ra à?

Không phải để bạn nản chí, mà để bạn thấy được "bản đồ bãi mìn". Nhìn vào người thành công giống như xem đoạn kết phim, còn nhìn vào kẻ thất bại mới là học cách thực sự để sống sót.

Biết tại sao người khác "chết" giúp bạn tránh được vết xe đổ đó. Nếu chỉ mải mê nhìn lên đỉnh núi, bạn sẽ không bao giờ thấy cái hố ngay dưới chân mình cho đến khi sập xuống.

Sự thật đau đớn giúp bạn bớt ảo tưởng. Nó buộc bạn phải chuẩn bị kỹ hơn thay vì chỉ ngồi đó mơ mộng về một phép màu không bao giờ xảy ra.

Nhưng tìm đâu ra cái bản đồ đó khi ai cũng chỉ thích khoe mẽ?

Đừng đợi một cuốn tự truyện mang tên "Tôi đã trắng tay thế nào" trên kệ sách bán chạy. Những bản đồ đó ẩn trong các số liệu thống kê khô khan, trong những cửa hàng sập tiệm sau vài tháng, và trong chính những sai lầm bạn vừa mắc phải nhưng lại vội vàng đổ lỗi cho ngoại cảnh.

Thay vì hỏi "Họ làm gì để thắng?", hãy quan sát xem số đông thường "chết" vì cái gì: thiếu kỷ luật, ảo tưởng, hay lười suy nghĩ. Đó là những bãi mìn hiện lù lù trước mắt, chỉ là bạn đang bận nhắm mắt mơ về đỉnh núi nên mới dẫm phải thôi.

Sao não mình cứ phải tìm vật tế thần mỗi khi làm hỏng việc?

Vì thừa nhận mình kém cỏi là một cú tát cực mạnh vào lòng tự trọng. Não bạn có một cơ chế phòng vệ cực đoan: nó thà tin rằng thế giới này bất công còn hơn là chấp nhận sự thật rằng bạn đã lười biếng hoặc tính toán sai lầm.

Đổ lỗi cho hoàn cảnh giống như uống một liều thuốc giảm đau tức thì. Nó giúp bạn ngủ ngon vì tin rằng mình vẫn giỏi, chỉ là "đen" thôi. Nhưng thuốc giảm đau không chữa được vết thương, nó chỉ khiến bạn lờ đi cái ung nhọt đang thối rữa bên trong.

Khi bạn biến mình thành nạn nhân, bạn cũng tự tước bỏ luôn quyền năng thay đổi. Nếu lỗi không bao giờ nằm ở bạn, thì bạn cũng chẳng bao giờ có cơ hội để sửa mình cho lần sau.