Thói quen 'đá xéo' trên mạng và tâm lý ngại nói thẳng

Đăng một cái story đen ngòm kèm caption đầy ẩn ý rồi ngồi đếm xem "đối tượng" có xem không chính là bộ môn thể thao mạo hiểm nhưng lại cực kỳ an toàn cho những tâm hồn ngại va chạm.

Về cơ bản, "đá xéo" là một dạng cơ chế phòng vệ giúp bạn xả bớt cục tức mà không cần đối mặt trực tiếp. Nó tạo ra một vùng xám mập mờ: nếu bị bắt bài thì bảo "ơ mình nói chung chung thôi mà", còn nếu đối phương im lặng thì coi như mình đã thắng thế về mặt đạo đức.

Chúng ta thà chọn cách hành xử "passive-aggressive" đầy mệt mỏi này còn hơn là ngồi xuống nói thẳng, vì bộ não luôn ưu tiên việc bảo vệ cái tôi khỏi những cuộc cãi vã tốn sức.

Ủa, im lặng thì liên quan gì mà lại gọi là thắng thế đạo đức?

Nó giống như việc bạn ném một hòn đá vào nhà người ta rồi chạy mất. Nếu họ không ra mắng vốn, bạn sẽ tự huyễn hoặc rằng: "Chắc họ biết sai nên mới nhịn mình".

Trong cái "vùng xám" đó, bạn tự phong cho mình danh hiệu nạn nhân văn minh. Việc đối phương im lặng được bộ não "overthinking" diễn giải thành sự khuất phục hoàn toàn.

Cái tôi của bạn lúc này bay bổng vì tưởng mình vừa "dạy dỗ" được họ mà không cần tốn một giọt mồ hôi hay phải trực tiếp đối mặt với drama.

Nhưng lỡ họ im lặng vì chẳng thèm quan tâm thì sao?

Đó chính là lúc kịch bản 'nạn nhân văn minh' của bạn sụp đổ. Bạn đang diễn một vở drama cực căng, nhưng đối phương thậm chí còn không biết là họ có vai.

Trong khi bạn ngồi canh story, có khi họ đang bận ăn lẩu hoặc ngủ. Sự im lặng này không phải là khuất phục, mà là sự thờ ơ - thứ vũ khí sát thương cực mạnh.

Lúc này, cái tôi của bạn sẽ rơi thẳng xuống đất vì nhận ra mình đang độc thoại. Bạn không thắng, bạn chỉ đang tự 'hành' chính mình thôi.

Biết là tự hành xác mà sao tay vẫn cứ check story liên tục vậy?

Đó là vì bộ não bạn đang chơi trò "máy đánh bạc" tâm lý. Mỗi lần vuốt xuống để làm mới danh sách người xem, bạn đang hy vọng vào một giải độc đắc mang tên "họ đã thấy". Một chút dopamine sẽ tiết ra mỗi khi danh sách đó nhảy số, bất kể kết quả có làm bạn tổn thương hay không.

Thêm nữa, chúng ta bị dính hiệu ứng Zeigarnik – bộ não cực kỳ ghét những thứ dang dở. Khi bạn đăng một cái story ẩn ý, bạn đã tự mở ra một "vụ án" chưa có lời giải. Bạn buộc phải check liên tục để tìm cái kết, nếu không tâm trí sẽ cứ treo lơ lửng ở đó như một tab trình duyệt chưa tắt.

Nói trắng ra, lúc này bạn không còn đợi họ nữa, mà đang đợi sự xác nhận rằng mình vẫn còn tồn tại trong radar của họ. Bạn thà nhận một cái "seen" lạnh lùng còn hơn là phải đối mặt với sự thật rằng mình đã hoàn toàn bị lãng quên.

Rốt cuộc sao mình lại thèm khát sự chú ý từ người coi mình là không khí?

Vì sâu thẳm trong bộ não, bị "ngó lơ" từng đồng nghĩa với cái chết. Thời tiền sử, bị bộ lạc cô lập là hết đường sống. Dù giờ chỉ là trên mạng, nhưng bản năng sinh tồn vẫn khiến bạn hoảng loạn khi thấy mình trở nên vô hình trong mắt người khác.

Thực ra bạn không thèm họ, bạn thèm cảm giác mình vẫn còn "giá trị sử dụng". Việc cố chấp tìm một cái "seen" giống như cố bẻ khóa một chiếc rương trống rỗng chỉ để chứng minh là mình làm được, chứ bên trong có gì chẳng còn quan trọng nữa.

Cái tôi của bạn đang chơi trò "đòi nợ" cảm xúc. Càng bị coi là không khí, bạn càng muốn "hiện hình" để vỗ về sự tự ái, vô tình biến một người dưng thành thước đo duy nhất cho giá trị bản thân mình.