Mối quan hệ 'Situationship' và tâm lý né tránh sự cam kết

Situationship thực chất là một bản "demo" vĩnh viễn, nơi bạn hưởng đủ quyền lợi của người yêu nhưng không có danh phận. Nó giống như việc cứ bỏ đồ vào giỏ hàng nhưng không bao giờ ấn "Thanh toán" vì sợ mất tự do, hoặc sợ món hàng không như ý.

Đây là "vùng an toàn" của những người có xu hướng gắn bó né tránh. Họ khao khát kết nối nhưng lại coi sự cam kết là một cái bẫy. Bằng cách giữ mọi thứ mập mờ, họ tự lừa dối rằng mình đang kiểm soát cuộc chơi và sẽ không đau lòng nếu đối phương đột ngột "ghost" mình.

Ủa, sợ bị ghost sao không yêu chính thức luôn cho chắc?

Thực ra, yêu chính thức không giúp bạn thoát khỏi bị ghost, nó chỉ làm cú ghost đó đau hơn gấp mười lần thôi. Khi có danh phận, bạn đã đầu tư 'vốn' tình cảm và kỳ vọng quá lớn. Nếu 'sập tiệm', cái giá phải trả là sự tổn thương sâu sắc đến lòng tự trọng.

Trong khi đó, Situationship giống như chơi game ở chế độ 'Guest'. Bạn không lưu dữ liệu, không nạp tiền, nên nếu máy có sập hay mất kết nối thì bạn chỉ cần nhún vai: 'Thôi, game rác, mình cũng chẳng mặn mà gì'.

Đó là một kiểu phòng thủ tâm lý. Họ thà sống trong sự bất an nhẹ nhàng hàng ngày còn hơn là đánh cược tất cả vào một canh bạc mà họ không tin chắc mình sẽ thắng. Với họ, thà không có gì để mất còn hơn là mất tất cả.

Nhưng lỡ một bên muốn 'nạp thẻ' nâng cấp lên chính thức thì tính sao?

Thì lúc đó 'game' bắt đầu lỗi chứ sao! Đây chính là lúc cái bẫy Situationship lộ nguyên hình. Khi một người bắt đầu muốn đầu tư tình cảm thực sự, sự cân bằng của 'chế độ khách' sẽ sụp đổ ngay lập tức.

Người muốn nâng cấp sẽ rơi vào thế yếu vì họ đã lỡ 'lưu dữ liệu' vào tim mất rồi. Trong khi đó, kẻ né tránh sẽ thấy ngột ngạt vì 'điều khoản dịch vụ' bị thay đổi đột ngột. Họ cảm thấy bị tước đoạt sự tự do mà họ hằng bảo vệ.

Kết quả thường là một cú 'crash' cực mạnh: một người rời đi để bảo vệ vùng an toàn, người kia thì ngơ ngác ôm một đống kỳ vọng ảo. Nó giống như việc bạn đang dùng app miễn phí, bỗng dưng nó bắt trả phí để dùng tiếp; nếu không thấy đáng tiền, bạn sẽ xóa app không thương tiếc.

Rốt cuộc cái 'tự do' đó là gì mà họ thà bỏ lỡ người mình thích?

Thực ra cái 'tự do' này không phải là để đi 'quẹt Tinder' dạo đâu. Nó là cái 'nút thoát hiểm' tâm lý. Với họ, chỉ cần biết mình có thể chuồn bất cứ lúc nào là họ thấy an toàn. Giống như đi xem phim mà cứ phải ngồi sát lối thoát hiểm mới chịu được vậy.

Khi cam kết, họ sợ phải gánh 'deadline' cảm xúc của người khác. Tự dưng đang yên đang lành lại phải có trách nhiệm dỗ dành, báo cáo... Với kẻ né tránh, đó là một loại 'xiềng xích' làm mất đi sự tự chủ mà họ tôn thờ.

Họ thà giữ cái quyền được 'ghost' cả thế giới còn hơn là tận hưởng hạnh phúc mà cảm thấy bị cầm tù. Với họ, sự cô đơn quen thuộc vẫn 'chill' hơn là sự gắn kết đầy rủi ro.

Khoan, nếu sợ trách nhiệm đến thế thì họ tìm đến situationship để làm gì?

Họ không muốn cô đơn, họ chỉ muốn "cô đơn có người cùng chill". Bản năng con người là thèm dopamine từ việc được quan tâm, được nhắn tin "ting ting" mỗi tối hay có người đi xem phim cùng để bớt lạc lõng giữa phố thị.

Situationship cho họ cái "vibe" của tình yêu mà không phải trả phí bằng sự cam kết. Nó giống như việc bạn đi dùng thử Netflix 30 ngày rồi hủy ngay trước khi nó tự động trừ tiền trong thẻ vậy.

Họ muốn hưởng thụ phần "ngọt" của tình cảm nhưng lại dị ứng với phần "trách nhiệm". Nói trắng ra là muốn ăn bánh nhưng không muốn rửa bát, cần sự xoa dịu tức thời chứ không muốn xây dựng tương lai.