Lý thuyết trò chơi trong việc 'chốt' phe khi công ty có biến

Công ty có biến chẳng khác gì sòng bài mà ai cũng lén nhìn bài nhau. Lúc này, đúng sai chỉ là cái vỏ, còn chốt phe là ván cờ xác suất để sinh tồn.

Bạn chọn phe không phải vì họ tốt, mà vì đoán xem số đông sẽ chọn ai. Nếu tất cả cùng đặt cửa vào một bên, dù bên đó tệ, cả đám vẫn tạo thành thế cân bằng để tồn tại.

Nếu chọn đúng nhưng chỉ có một mình, bạn rất dễ ra đảo. Sống sót ở đây là giỏi soi cầu tâm lý đám đông.

Nhưng nếu ai cũng đợi nhau thì lấy đâu ra phe để mà theo?

Đúng là kẹt thật, nhưng thực tế luôn có những 'đầu nậu' phát tín hiệu trước. Đó có thể là một sếp lớn ẩn ý, hoặc một tin đồn hành lang được tung ra để 'thả thính' đo phản ứng.

Chỉ cần một nhóm nhỏ chốt hạ, nó sẽ tạo ra hiệu ứng domino. Đây là lúc 'điểm hội tụ' xuất hiện: thấy một hướng có vẻ 'sáng' là cả đám ùa theo để tránh bị ra rìa.

Giống như chọn quán ăn đông khách dù chưa biết ngon hay không. Cái sự đông đó đôi khi chỉ bắt đầu từ vài người khách đầu tiên làm mồi thôi.

Ủa, lỡ hai 'đầu nậu' tung tin ngược nhau thì soi kiểu gì?

Lúc này cuộc chơi chuyển sang xem ai 'lì' hơn. Khi hai luồng tin chọi nhau, đám đông sẽ đóng băng để quan sát xem bên nào có 'vốn' dày hơn.

'Vốn' chính là quyền lực. Đừng nghe nội dung, hãy nhìn cái ghế của kẻ tung tin. Kèo nào có 'nhà cái' to hơn chống lưng thì sớm muộn cũng thành điểm hội tụ.

Nếu vẫn bí, hãy chọn phe nào có thể 'vả' bạn đau nhất nếu bạn đứng sai. Đôi khi ta chọn phe không phải để thắng, mà để giảm thiểu thiệt hại.

Thế cả hai bên đều có thể 'vả' mình đau ngang nhau thì sao?

Rơi vào thế "lưỡng đầu thọ địch" thì chọn phe là hạ sách. Khi hai họng súng đều dí sát mang tai, dân chuyên sẽ chọn cách "giả chết" hoặc biến mình thành kẻ vô hình để không lọt vào tầm ngắm của bên nào.

Hãy biến mình thành "tài sản chung" mà bên nào thắng cũng cần dùng đến. Giống như cái máy in, sếp nào lên cũng phải giữ lại để làm việc. Bạn sống sót nhờ giá trị sử dụng thực tế, chứ không phải nhờ việc chọn đúng cửa.

Đây là cách tối thiểu hóa thiệt hại khi không có cửa thắng chắc. Cứ thu mình lại, chờ hai con hổ cắn nhau sứt đầu mẻ trán rồi hãy tính chuyện "soi cầu" tiếp.

Làm sao để biết mình đã đủ 'giá trị' để họ không dám vả?

Cứ soi vào "chi phí thay thế" là ra ngay kết quả. Nếu việc sút bạn đi rồi tuyển đứa mới tốn của họ nhiều thời gian và tiền bạc hơn là việc nhắm mắt cho qua sự im lặng của bạn, thì chúc mừng, bạn đã có "bảo hiểm" sinh tồn.

Đừng nhầm giữa "người làm việc" và "người nắm quy trình". Kẻ làm việc thì đầy rẫy, nhưng kẻ nắm giữ chìa khóa của một hệ thống đang chạy thì là hàng hiếm. Giống như bạn cầm mã nguồn của một phần mềm cũ nát mà không ai dám đụng vào vì sợ sập vậy.

Nếu bạn chỉ là "mực in" - dùng xong vứt - thì đừng mơ làm tài sản chung. Phải là cái linh kiện mà thiếu nó, cả bộ máy sẽ kêu lọc cọc ngay lập tức. Đó mới là lúc bạn đạt đến cảnh giới "bất khả xâm phạm" giữa tâm bão.