Lý thuyết trò chơi khi 'chốt' giá bồi thường va chạm giao thông

Va chạm giao thông thực chất là một ván "tố" cân não ngay giữa đường. Hai bên không chỉ cãi nhau vì cái gương vỡ, mà đang chơi một trò chơi mà nếu không khéo, cả hai đều trắng tay.

Lý thuyết trò chơi gọi đây là bài toán mặc cả. Nếu bạn đòi quá cao hoặc đối phương quá keo kiệt, "nhà cái" công an sẽ vào cuộc. Khi đó, tiền lưu kho và phí thủ tục sẽ nuốt chửng lợi ích của cả hai bên.

Điểm "chốt kèo" lý tưởng là khi số tiền bồi thường đủ để đôi bên thấy "vẫn hời" hơn là phải dắt nhau lên phường. Đó chính là sự thỏa hiệp đầy toan tính để tránh một kết cục cùng thua.

Thế làm sao biết 'giá chốt' bao nhiêu là vừa để không bị hớ?

Đừng nhìn vào cái gương vỡ, hãy nhìn vào cái túi tiền và thời gian của bạn. Trong 'sòng bài' đường phố này, giá chốt không nằm ở giá trị món đồ, mà nằm ở 'chi phí cơ hội' để bạn thoát thân.

Hãy nhẩm nhanh: Nếu lên phường, bạn mất bao nhiêu tiền phạt, tiền lưu xe và mấy ngày công? Nếu tổng cộng là 3 triệu, thì bỏ ra 2 triệu 'cúng' tại chỗ vẫn là một kèo thơm. Đó gọi là điểm cân bằng để đôi bên cùng không 'ra đê'.

Bí kíp là phải soi được 'thế bài' của đối phương. Nếu họ đang vội đi làm hoặc xe không giấy tờ, họ sẽ chấp nhận một cái giá chát hơn để được đi ngay. Lúc đó, bạn chính là người cầm cái.

Nhưng lỡ gặp thằng 'liều', nó chẳng sợ mất thời gian thì sao?

Gặp loại 'Chí Phèo' này thì bài toán đổi trục ngay. Trong giới cờ bạc gọi đây là trò chơi con gà (Chicken Game) - hai xe lao vào nhau, ai bẻ lái trước là kẻ hèn.

Khi đối phương coi thời gian là rác, họ đang dùng sự 'rảnh rỗi' làm vũ khí để ép bạn. Bạn càng bận, họ càng nắm thóp. Lúc này, cái giá bạn trả không còn là tiền đền gương, mà là tiền 'mua sự yên thân' để thoát khỏi vũng sình.

Đừng cố thắng sát ván với kẻ không còn gì để mất. Chốt nhanh một con số 'bố thí' rồi vọt lẹ mới là cách chơi của người có đầu óc, thay vì đứng đó thi gan xem ai lì hơn.

Lỡ cả hai cùng lì không chịu né thì có cách nào cứu không?

Đúng là "toang" thật. Khi không ai chịu nhường, cả hai sẽ "cháy túi" toàn tập, chỉ có "nhà cái" công an là hưởng lợi từ đống đổ nát của bạn.

Để thắng mà không cần né, bạn phải dùng chiêu "vứt chìa khóa". Hãy cho đối phương thấy bạn đã tự triệt tiêu khả năng nhượng bộ, ví dụ như tháo vô lăng vứt đi trước mặt họ.

Khi đối thủ thấy bạn đã "tố tất tay" và không còn đường lùi, họ buộc phải bẻ lái để tự cứu mạng thay vì làm "anh hùng rơm" nằm đường.

Ủa, rồi lỡ cả hai cùng 'vứt chìa khóa' một lúc thì sao?

Lúc đó thì đúng là "song phi xuống hố". Trong lý thuyết trò chơi, đây là kịch bản tồi tệ nhất khi cả hai đều cố phát tín hiệu cứng rắn nhưng lại thực hiện cùng lúc. Thay vì ép đối phương lùi bước, hai bạn tự khóa mình vào một vụ nổ không có đường lui.

Hãy tưởng tượng hai gã điên cùng nhảy khỏi xe để chứng tỏ mình không sợ chết, kết quả là hai cái xe không người lái đâm sầm vào nhau. Đây là lỗi "sai lệch thông tin". Bạn tưởng mình đang cầm đằng chuôi, hóa ra đối phương cũng đang cầm... một cái chuôi khác y hệt.

Để chiêu này không thành tự sát, cái "chìa khóa" phải được vứt đi một cách công khai và đủ chậm để đối thủ kịp "nhảy số". Nếu cả hai cùng im lặng mà làm, thì chúc mừng, hai bạn vừa cùng nhau chốt một tấm vé khứ hồi đi gặp tổ tiên vì cái tôi quá lớn.