Hiện tượng 'tiếng gọi từ hư vô' khi đứng trên cao

Đứng trên tầng 20, một ý nghĩ kỳ quặc bỗng xẹt qua: "Nếu mình nhảy xuống thì sao?". Đừng hoảng sợ, bạn không hề có ý định tự hại. Các nhà khoa học gọi đây là hiện tượng "tiếng gọi từ hư vô" (L'appel du vide).

Thực chất, đây là một cú lừa của hệ thần kinh. Khi bạn đứng sát mép vực, bộ não nhận diện mối nguy và phát tín hiệu báo động cực mạnh để cơ thể lùi lại ngay lập tức.

Nhưng vì tín hiệu này quá nhanh, ý thức của bạn bị "việt vị". Nó diễn dịch nhầm cái giật mình phòng vệ đó thành một xung năng muốn nhảy. Càng trân trọng sự sống, tiếng gọi này đôi khi lại càng rõ rệt.

Ủa, sao bộ não lại 'hấp tấp' đến mức tự làm mình hoảng sợ?

Đó là cuộc xung đột giữa bản năng sinh tồn cổ xưa và tư duy hiện đại. Hệ thống cảnh báo nguy hiểm của bạn hoạt động ở tốc độ ánh sáng, nó đẩy bạn lùi lại trước khi bạn kịp nhận thức được độ cao.

Sự 'việt vị' xảy ra khi ý thức cố gắng giải mã cái giật mình đó. Vì không tìm thấy tác động ngoại lực nào, não bộ tự suy diễn rằng xung năng đó đến từ chính bên trong bạn.

Nghịch lý là, cảm giác muốn nhảy thực chất lại là bằng chứng cho thấy bản năng sống của bạn đang hoạt động cực kỳ nhạy bén. Nó thà tạo ra một kịch bản đáng sợ còn hơn là để bạn lơ là một giây trước tử thần.

Nghe hơi ngược đời, sao càng yêu đời thì lại càng thấy nó rõ hơn?

Vì khi bạn trân quý cuộc sống, hệ thống an ninh não bộ sẽ đặt ở mức báo động cao nhất. Giống như phần mềm diệt virus cực nhạy, chỉ một mầm mống nguy hiểm nhỏ cũng đủ kích hoạt báo động đỏ.

Với người yêu đời, cái chết là mất mát khổng lồ. Não không cho phép bất kỳ sự lơ là nào, nên nó dùng hình ảnh cực đoan nhất để buộc bạn phải chú ý và lùi lại ngay lập tức.

Cường độ "tiếng gọi" tỉ lệ thuận với giá trị bạn gán cho sự tồn tại của mình. Sự sợ hãi này không phải sự tiêu cực, mà là cái bóng của một khao khát sống mãnh liệt.

Cái kiểu cảnh báo 'dọa dẫm' này có thực sự cần thiết không?

Rất cần thiết, vì trong sinh tồn, tốc độ là tất cả. Một lời nhắc 'nhẹ nhàng' dễ bị lờ đi như thông báo điện thoại, nhưng cơn 'dọa dẫm' này thì không thể ngó lơ.

Não lúc này như lính gác gắt gỏng. Thay vì lịch sự mời bạn lùi lại, nó hét toáng lên và đẩy bạn ngã ngửa để chắc chắn bạn không bước hụt.

Cơ chế này thô sơ nhưng hiệu quả. Nó không quan tâm bạn có thấy phiền hay không, ưu tiên duy nhất là giữ cho bạn còn sống.

Nhưng nếu 'ông lính gác' này cứ báo động nhầm hoài thì sao?

Đó chính là khởi đầu của sự lo âu. Khi hệ thống bảo vệ bị quá tải, nó bắt đầu nhìn đâu cũng thấy "vực thẳm", biến những tình huống bình thường như một buổi họp hay một cuộc hẹn thành những cuộc chiến sinh tử.

Lúc này, "ông lính gác" không còn bảo vệ bạn nữa mà đang giam cầm bạn. Thay vì chỉ hét lên ở mép vực, ông ta thổi còi báo động ngay cả khi bạn đang ngồi yên trong phòng an toàn.

Nhận diện được sự "nhầm lẫn" này là bước đầu tiên để vỗ về bản năng, giúp tâm trí hiểu rằng không phải mọi tiếng chuông báo cháy đều có nghĩa là nhà đang cháy.