Hiện tượng 'rage-bait' cố tình gây phẫn nộ để câu view

Mấy cái clip nấu phở bằng chocolate hay khẳng định 'Trái Đất hình vuông' không phải vì họ ngáo đâu, mà họ đang 'bào' sự phẫn nộ của bạn đấy. Đó chính là rage-bait – nghệ thuật cố tình làm điều chướng tai gai mắt để dụ bạn nhảy vào 'combat' cho bằng được.

Cơ chế cực đơn giản: não bộ chúng ta nhạy cảm với sự vô lý hơn là sự tử tế. Khi bạn gõ phím mắng họ, thuật toán chỉ thấy 'ồ, bài này tương tác cao quá' rồi lại nhiệt tình đẩy nó lên xu hướng. Thế là họ có view, còn bạn thì mất ngủ vì tức.

Chúng mình cứ tưởng đang đi 'dạy dỗ' thiên hạ, nhưng thực chất lại là những nhân viên làm nội dung miễn phí cho chính cái sự toxic đó. Đúng là một vòng lặp vô tri không lối thoát.

Khoan, sao não mình lại 'nhạy' với mấy thứ vô lý hơn là sự tử tế?

Hồi xưa, thấy cái gì 'sai sai' như hổ có cánh là phải chú ý ngay để không bị ăn thịt. Não bộ chúng ta tiến hóa để ưu tiên xử lý những thứ bất thường nhằm mục đích sinh tồn.

Sự tử tế thì quá an toàn nên não thường lờ đi để tiết kiệm năng lượng. Ngược lại, bát phở socola là 'mối đe dọa' với logic, khiến hệ thống cảnh báo rú còi, bắt bạn phải vào 'chỉnh' cho đúng mới thấy yên lòng.

Thế là chúng ta đang dùng bản năng sinh tồn từ thời tiền sử để đi cãi nhau với mấy cái clip vô tri trên mạng.

Ủa, vậy tại sao mình lại thấy 'đã' khi đi chỉnh lưng người khác?

Vì mỗi lần bạn "check var" hay sửa lưng ai đó, não sẽ tặng ngay một liều dopamine cực mạnh. Cảm giác mình thông minh hơn, thượng đẳng hơn người khác nó gây nghiện lắm, giống như vừa thắng một trận game vậy.

Thực tế, đây là cái bẫy tâm lý "quả treo thấp". Kẻ làm rage-bait cố tình sai những thứ sơ đẳng để bạn dễ dàng nhảy vào bắt bẻ. Bạn tưởng mình là thầy đời, nhưng thực ra chỉ là con cá đang cắn câu thôi.

Rốt cuộc họ được lợi lộc gì khi biến mình thành 'con cá' như vậy?

Tiền chứ còn gì nữa! Trong mắt thuật toán, một lời khen và một câu chửi có giá trị y hệt nhau. Càng nhiều người nhảy vào 'combat', hệ thống càng tưởng nội dung này 'hot' và tích cực đẩy nó đến hàng triệu người khác.

Lượt xem tăng vọt đồng nghĩa với việc tiền quảng cáo chảy vào túi, hoặc họ đang 'build' kênh có tương tác khủng để bán lại hoặc nhận booking.

Họ không cần bạn nể, họ chỉ cần bạn không thể rời mắt. Bạn càng mất ngủ vì tức, họ càng rung đùi đếm tiền. Đúng là kiểu kinh doanh trên sự ức chế của người khác!

Sao thuật toán lại 'ngu' tới mức không phân biệt được khen hay chửi vậy?

Thuật toán không hề ngu, nó chỉ cực kỳ thực dụng thôi. Với nó, cảm xúc của bạn chỉ là những con số, và sự phẫn nộ thường tạo ra những chỉ số tương tác "khủng" hơn nhiều so với sự yêu thích.

Một người khen thường chỉ thả tim rồi lướt qua, nhưng một người ghét sẽ dừng lại gõ phím "combat" kịch liệt. Thời gian bạn ở lại trang và số lượng bình luận chính là thứ mà các nền tảng dùng để định giá và bán quảng cáo.

Nó giống như một cái máy đo tiếng ồn: nó không cần biết bạn đang hát hay đang gào thét, miễn là âm lượng đủ to để đám đông phải ngoái nhìn là nó sẽ tiếp tục "bơm" nhiệt cho nội dung đó.