Chiến thuật mặc cả giá ngoài chợ theo lý thuyết trò chơi
Đi chợ thực chất là một ván "tố" mà bà bán cá là đối thủ đáng gờm nhất. Trong lý thuyết trò chơi, đây là cuộc chiến giành thặng dư: ai tung được "điểm neo" trước bằng một cái giá cực thấp, kẻ đó nắm quyền kiểm soát biên độ dao động của cuộc đàm phán.
Khi bạn chốt giá rồi giả vờ quay lưng đi, đó không phải là dỗi, mà là đòn "tín hiệu" cực gắt. Bạn đang ép người bán vào thế phải chọn giữa việc ăn lãi mỏng hoặc mất trắng cả "kèo" khách này, buộc họ phải lộ ra mức giá sàn thực sự.
Cái hay nằm ở chỗ cả hai đều đang dò xét ngưỡng chịu đựng của nhau. Chỉ cần bạn lộ vẻ quá thích món hàng là coi như "toang", mất ngay vị thế thượng phong trên bàn đàm phán vỉa hè.
Có chứ, "neo" cũng phải có nghệ thuật chứ không phải cứ "tố láo" là thắng. Nếu bạn trả giá thấp đến mức xúc phạm, đối phương sẽ "hủy kèo" ngay lập tức vì thấy không bõ công đứng cãi nhau.
Trong lý thuyết trò chơi, đây gọi là nằm ngoài "miền thỏa thuận". Một cái giá quá phi lý khiến người bán nhận ra bạn không phải khách tiềm năng, và họ sẽ "kick" bạn khỏi bàn để đợi những "kèo" thơm hơn.
Muốn neo chuẩn, bạn phải thăm dò để cái giá đó nằm ngay sát mép lỗ của họ. Neo là để nắn gân đối thủ, chứ không phải để tự triệt hạ cuộc chơi của chính mình.
Muốn "soi" chuẩn thì phải có dữ liệu. Đừng bao giờ là người đầu tiên nhảy vào "chốt đơn" khi chưa dạo một vòng. Hãy đóng vai người qua đường đứng hóng xem người bán chốt với những khách trước đó ở mức nào. Đó chính là những "con số may mắn" để bạn ước lượng biên độ lợi nhuận của họ.
Một chiêu khác là tung "chim mồi": thử trả một cái giá cực thấp ở sạp bên cạnh để xem phản ứng của họ gắt đến mức nào. Nếu bị đuổi thẳng cổ, bạn biết "đáy" nằm ở đâu rồi đấy. Càng nhiều dữ liệu thực tế, tỉ lệ bạn "về bờ" với cái giá hời càng cao.
Thì bạn ăn ngay một cú 'phản đòn' chứ sao! Các bà bán hàng là bậc thầy đọc vị, họ thừa biết ai là khách thật, ai là 'gián điệp' đi hóng.
Khi biết bạn đang soi, họ sẽ tung 'tin giả' bằng cách hô giá cao với khách trước mặt để tạo một cái neo ảo. Bạn mà tin vào con số đó là 'ra đê' ngay.
Lúc này là cuộc đấu trí xem ai diễn sâu hơn. Nếu cảm giác bị lộ, tốt nhất là 'quay xe' sang khu khác tìm kèo mới cho lành.
Muốn biết hàng thật hay hàng 'pha-ke', bạn phải soi vào cái gọi là 'chi phí tín hiệu'. Một cái giá thật thường là kết quả của một cuộc giằng co mệt mỏi, có nhăn mặt, có kỳ kèo, thậm chí là suýt dỗi nhau mới chốt được.
Còn nếu bạn vừa lướt qua mà thấy bà bán hàng chốt đơn cái rụp với khách trước bằng một mức giá 'có vẻ hời', thì cẩn thận. Đó thường là 'thính' được quăng ra để lừa bạn tin rằng đó là mặt bằng giá chung, khiến bạn tự tin nhảy vào 'chốt số' mà không mảy may nghi ngờ.
