Áp lực "curate" trang cá nhân sao cho thật "aesthetic"

Chúng mình đang tự biến mình thành những "giám đốc sáng tạo" cho một bảo tàng mang tên Chính Mình. Thay vì sống, ta bận rộn sắp xếp các ô vuông Instagram sao cho đúng "vibe", từ màu ảnh đến caption sâu sắc.

Cái bẫy là ta nhầm tưởng "aesthetic" là con người thật, dù nó chỉ là bản edit qua 7749 lớp filter. Ta mải xây "mặt tiền" lộng lẫy mà quên rằng đống bừa bộn ở "hậu trường" mới là thứ làm nên sự sống.

Khoan, nếu ai cũng biết đó là "diễn" thì mình còn cố làm gì?

Vì chúng mình đang khao khát một thứ "tiền tệ" mang tên sự công nhận. Dù biết là diễn, nhưng bộ não vẫn "phê" dopamine mỗi khi có ai đó thả tim vào cái bảo tàng lung linh kia. Nó giống như việc bạn biết phim Marvel là kỹ xảo, nhưng vẫn sẵn lòng bỏ tiền mua vé để được lừa dối một cách mãn nhãn.

Hơn nữa, cái "mặt tiền" đó giờ là bộ CV không lời. Một profile đẹp giúp bạn trông có vẻ "có gu" và có cuộc sống đáng mơ ước, dù thực tế bạn có thể đang vừa nằm gác chân lên đống quần áo chưa giặt vừa lướt điện thoại.

Nhưng cứ mải chăm "mặt tiền", liệu mình có bị đánh tráo danh tính thật không?

Có chứ, đó là khi cái "tôi kỹ thuật số" bắt đầu "gaslight" chính chủ. Bạn dành cả buổi chiều dàn dựng một khoảnh khắc "vô tình" thật nghệ, rồi dần dần, bạn chỉ thấy mình có giá trị khi bức ảnh đó được "lên xu hướng" hoặc nhận bão tim.

Bi kịch là khi buông điện thoại xuống, nhìn đống bát đĩa chưa rửa, bạn thấy mình thật "lỏ" và thất bại. Ta không còn sống cho mình, mà sống để làm hài lòng một khán giả vô hình, biến bản thân thành một sản phẩm trưng bày thay vì một con người thực thụ.

Ủa, vậy 'khán giả vô hình' đó là ai mà có quyền lực thao túng mình vậy?

Thực ra, đó là một 'hội đồng phán xét' do bạn tự dựng lên. Bạn gom những tiêu chuẩn ảo diệu trên mạng rồi mặc định rằng ai lướt qua profile của mình cũng đang cầm kính lúp soi lỗi.

Giống như diễn kịch trong phòng tối, bạn tự tưởng tượng ra những giám khảo khắt khe, dù thực tế họ cũng đang bận lo cho cái 'vibe' của họ. Chẳng ai rảnh để soi bạn kỹ thế đâu.

Chúng ta đang làm nô lệ cho một bóng ma. Bạn vừa là diễn viên, vừa là kẻ tự 'gaslight' chính mình trong cái rạp hát ảo giác do mình tự biên tự diễn.

Sao bộ não lại rảnh tới mức tự tạo ra "bóng ma" để dọa mình?

Vì sâu thẳm trong bộ não "đồ cổ" của chúng mình, bị loại khỏi bộ lạc đồng nghĩa với việc... đăng xuất khỏi trái đất. Ngày xưa, nếu không được cả hội công nhận, bạn sẽ bị bỏ rơi cho hổ vồ.

Thời nay không còn hổ, nhưng nỗi sợ bị "ra rìa" vẫn còn đó. Cái "hội đồng" kia thực chất là một cơ chế phòng vệ quá đà, cố ép bạn phải hoàn hảo để không ai có cớ đuổi bạn ra khỏi "bộ lạc online".

Trớ trêu là não không phân biệt được giữa việc bị hổ ăn thịt và việc bị bơ trên mạng. Nó cứ tưởng nếu không "aesthetic", bạn sẽ gặp nguy hiểm, nên nó bắt bạn phải diễn cho tới cùng.